Davíð Oddsson, ritstjóri Morgunblaðsins og fyrrverandi forsætisráðherra Íslands, er látinn, 78 ára að aldri. Hann fæddist 17. janúar 1948 og lést í gær, 1. mars 2026. Greint var fyrst frá andláti Davíðs á vef Morgunblaðsins.
Davíð gegndi lykilhlutverkum í íslensku samfélagi um áratugaskeið. Hann var borgarstjóri Reykjavíkur 1982–1991, forsætisráðherra 1991–2004, utanríkisráðherra 2004–2005 og seðlabankastjóri 2005–2009. Frá árinu 2009 var hann ritstjóri Morgunblaðsins. Þá var hann formaður Sjálfstæðisflokksins 1991–2005.
Æska og menntun
Davíð fæddist í Reykjavík en ólst fyrstu ár sín upp á Selfossi hjá móðurforeldrum sínum. Foreldrar hans voru Oddur Ólafsson barnalæknir og Ingibjörg Kristín Lúðvíksdóttir ritari. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1970 þar sem hann var inspector scholae. Að námi loknu hóf hann lögfræðinám við Háskóla Íslands og lauk lagaprófi 1976.
Á námsárum sínum var hann virkur í félagsstörfum, sat í stjórnum Stúdentafélags Reykjavíkur, Sambands ungra sjálfstæðismanna og Varðbergs og starfaði jafnframt sem blaðamaður á Morgunblaðinu. Hann sinnti einnig útgáfu- og ritstörfum og lét að sér kveða í menningarlífi, meðal annars sem leikhúsritari Leikfélags Reykjavíkur og með útgáfu smásagna og leikverka síðar á ferlinum.
Hann kvæntist Ástríði Thorarensen árið 1970 og eignuðust þau einn son, Þorstein Davíðsson.
Borgarstjóri Reykjavíkur
Davíð var kjörinn í borgarstjórn Reykjavíkur árið 1974 og varð borgarstjóri 1982 eftir sigur Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórnarkosningum. Á borgarstjóraárum hans var ráðist í umtalsverðar framkvæmdir, þar á meðal byggingu Ráðhúss Reykjavíkur, Perlunnar og Borgarleikhússins. Þá var Grafarvogur byggður upp sem nýtt íbúðahverfi og Viðeyjarstofa gerð upp.
Árið 1986 átti leiðtogafundur Ronalds Reagan og Míkhaíls Gorbatsjovs sér stað í Höfða í Reykjavík, með stuðningi borgaryfirvalda undir stjórn Davíðs. Fundurinn markaði tímamót í alþjóðastjórnmálum.
Forsætisráðherra í 13 ár
Davíð varð formaður Sjálfstæðisflokksins árið 1991 og myndaði sama ár ríkisstjórn með Alþýðuflokknum. Hann gegndi embætti forsætisráðherra samfleytt til ársins 2004, fyrst í samstarfi við Alþýðuflokk og síðar Framsóknarflokk.
Á valdatíma hans var ríkisrekstri snúið úr halla í afgang, verðbólga lækkuð og umfangsmikil einkavæðing ríkisfyrirtækja hrint í framkvæmd, þar á meðal sala ríkisbankanna. Ísland gerðist aðili að Evrópska efnahagssvæðinu 1994 og kvótakerfi sjávarútvegs var fest í sessi með lagasetningu.
Árið 2003 lýsti ríkisstjórn hans yfir stuðningi við hernaðaraðgerðir Bandaríkjamanna og bandamanna í Írak. Sú ákvörðun var umdeild og mældist andstaða við hana mikil meðal almennings.
Á síðari hluta forsætisráðherratíðar hans varð fjölmiðlafrumvarpið svonefnda eitt umdeildasta mál kjörtímabilsins. Forseti Íslands synjaði frumvarpinu staðfestingar, í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins, og var það síðar dregið til baka.
Utanríkisráðherra og seðlabankastjóri
Davíð lét af embætti forsætisráðherra 2004 og varð utanríkisráðherra til 2005. Sama ár tilkynnti hann að hann hygðist hætta afskiptum af stjórnmálum og tók við embætti seðlabankastjóra. Hann gegndi því starfi þar til árið 2009.
Ritstjóri og forsetaframboð
Árið 2009 tók Davíð við starfi ritstjóra Morgunblaðsins og gegndi því embætti til dauðadags. Hann braut með hefð árið 2018 þegar hann hélt áfram störfum eftir sjötugsafmæli sitt, en forverar hans höfðu látið af störfum við þann aldur.
Davíð bauð sig fram til embættis forseta Íslands árið 2016 og hlaut 13,7 prósent atkvæða og varð í fjórða sæti.
Umdeildur og áhrifamikill
Davíð Oddsson var um árabil einn áhrifamesti stjórnmálamaður landsins og mótaði stefnu í efnahags- og utanríkismálum á umbrotatímum. Hann naut víðtæks stuðnings en var jafnframt umdeildur, bæði vegna einkavæðingarstefnu sinnar, fjölmiðlamála og afstöðu til Íraksstríðsins.