Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Fjölni Sæmundsson rannsóknarlögreglumann og formann Landssambands lögreglumanna í Síðdegisútvarpinu um samfélagslega ábyrgð almennings, hlutverk fjölmiðla í afhjúpun kynferðisbrota gegn börnum og hvernig viðbrögð kerfisins mótuðust þegar slík mál kæmu fram opinberlega. Í umræðunni benti Arnþrúður sérstaklega á að fjölmiðlar sem fjölluðu um slík mál yrðu oft fyrir gagnrýni eða tortryggni. Fjölnir lagði áherslu á að þrátt fyrir slíka gagnrýni væri umfjöllun fjölmiðla oft það sem rjúfi þögnina og komi málum af stað. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Þöggun og ótti við afleiðingar
Fjölnir sagði að eitt stærsta vandamálið í málaflokknum væri tregða fólks til að grípa inn í þegar grunur vaknaði. Margir vildu forðast átök óttuðust að hafa rangt fyrir sér eða vildu ekki blanda sér í málin. Afleiðingin gæti orðið sú að merki um vanrækslu eða ofbeldi væru sjáanleg í nærumhverfi barna án þess að tilkynning bærist. Hann nefndi að þessi þöggun gæti varað árum saman og væri ekki bundin við ákveðna stétt eða svæði heldur væri hún samfélagslegt fyrirbæri.
Fjölmiðlar undir gagnrýni við afhjúpanir
Í umræðunni var fjallað um að þegar fjölmiðlar birtu umfjöllun um brot eða grun um misnotkun yrðu þeir oft fyrir harðri gagnrýni og jafnvel ásökunum um að rýra orðspor einstaklinga eða stofnana. Arnþrúður lagði áherslu á að þessi viðbrögð gætu skapað þrýsting á blaðamenn og miðla sem væru að vinna að upplýsingaöflun og birtingu mála í þágu almennings. Fjölnir sagði að slík gagnrýni mætti þó ekki leiða til þöggunar þar sem opin umræða gæti verið forsenda þess að fleiri þolendur þyrðu að stíga fram.
Viðbrögð kerfisins og samfélagsleg ábyrgð
Fjölnir lagði áherslu á að þegar mál kæmu upp opinberlega aukist álag á lögreglu og barnavernd en jafnframt bærist fleiri tilkynningar sem annars hefðu ekki komið fram. Hann sagði að ábyrgðin væri ekki eingöngu hjá lögreglu eða barnavernd heldur einnig hjá samfélaginu í heild þar sem foreldrar kennarar og aðrir fullorðnir þyrftu að vera vakandi fyrir merkjum um ofbeldi. Að hans mati væri virk þátttaka almennings og opið samtal forsenda þess að mál næðu að komast í formlegt ferli áður en þau yrðu umfangsmikil.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.