Pétur Gunnlaugsson ræddi við Ólaf Adolfsson þingmann Sjálfstæðisflokksins, í Síðdegisútvarpinu um áhrif bannsins við hvalveiðum og stöðu málsins í dag. Hann sagði að ákvörðunin um að stöðva veiðarnar hafi verið tekin án efnislegs tilefnis og valdið bæði efnahagslegu tjóni og félagslegum afleiðingum í þeim byggðum sem treysta á þessa atvinnugrein. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ákvörðun sem hafði skjótar og víðtækar afleiðingar
Ólafur sagði að bannið gagnvart Hval hf hafi komið með litlum fyrirvara og án þess að staða greinarinnar væri metin á faglegum eða lagalegum grunni. Hann sagði að ákvörðunin hafi haft bein áhrif á atvinnu fjölda starfsmanna sem starfað höfðu við hvalveiðar, vinnslu og tengda starfsemi. Í kjölfarið hafi mikil ólga myndast í samfélaginu enda hafi atvinnugreinin verið burðarás á ákveðnum svæðum. Málið hafi verið dæmi um stjórnsýslu sem hafi skort bæði rökstuðning og faglega undirbyggingu.
Hvalveiðar skapa störf og tekjur
Hann lagði áherslu á að hvalveiðar hafi um árabil verið mikilvæg atvinnugrein fyrir fjölmargar fjölskyldur. Veiðarnar hafi ekki aðeins fætt útgerðina sjálfa heldur skapað fjölda afleiddra starfa í vinnslu, flutningum og þjónustu. Ákvörðun um að stöðva starfsemina hafi því ekki verið takmörkuð við eitt fyrirtæki, heldur snert efnahagslíf og byggðamál á víðtækari hátt. Að hans mati var þetta áfall sem sveitir og byggðir hafi þurft að takast á við án þess að stjórnvöld hafi boðið upp á raunhæfar úrbætur eða leiðir til að vega upp atvinnumissinn.
Ágreiningurinn kominn fyrir dómstóla
Ólafur bendir á að málið hafi nú ratað fyrir dómstóla þar sem metið verður hvort bannið hafi verið lögmætt. Ef fyrirtækið vinni málið gæti það skapað forsendur fyrir því að starfsemin verði hafin að nýju. Hann sagði að niðurstaðan gæti haft afgerandi áhrif, ekki aðeins fyrir útgerðina sjálfa heldur einnig fyrir atvinnulíf á svæðinu, þar sem hundruð starfa eru undir.
Mikilvægt að þetta endurtaki sig ekki
Hann sagði jafnframt að málið snúist ekki eingöngu um hvalveiðar heldur einnig um ábyrgð stjórnvalda og afleiðingar pólitískra ákvarðana fyrir fólk sem treystir á ákveðna atvinnugrein til framfærslu. Ákvörðun um að stöðva veiðarnar hafi verið tekin af ráðherra án þess að Alþingi kæmi að málinu og án þess að leggja mat á raunveruleg áhrif fyrir samfélagið. Að hans mati sé mikilvægt að slíkt endurtaki sig ekki.
Hlusta má á ítarlega umfjöllun í spilaranum hér að neðan.