
Júlíus Valsson skrifar:
Dagur B. Eggertsson er umdeildur stjórnmálamaður, eins og flestir sem sitja lengi við völd. Hann var borgarstjóri Reykjavíkur frá júní 2014 til janúar 2024, auk þess að hafa áður gegnt embættinu um skamma hríð 2007–2008. Ferill hans í borgarpólitík var því langur en sýnilegur. Menn gátu deilt hart um ákvarðanir hans, en vissu yfirleitt hvar þeir höfðu hann.
Styrkur Dags
Styrkur Dags hefur lengi verið sá að hann kann á stjórnsýsluna, þekkir borgarmálin og hefur sýnt hæfni til að halda saman ólíkum meirihlutum. Hann hefur verið rólegur í framkomu, sjaldan misst stjórn á sér opinberlega og náð að tala máli sátta, jafnvel þegar gagnrýnin hefur verið hörð. Stuðningsmenn hans nefna húsnæðisuppbyggingu, þéttingu byggðar og langtímahugsun í borgarþróun sem helstu afrek hans.
Veikleikar Dags
En veikleikarnir eru líka augljósir. Dagur ber ábyrgð á mörgum umdeildustu málum borgarinnar: rekstri Reykjavíkurborgar, vaxandi skuldum, samgöngumálum, skipulagsdeilum og því sem margir upplifa sem vaxandi fjarlægð milli borgarkerfisins og almennra íbúa. Hann varð táknmynd ákveðins borgarpólitísks stíls sem margir þreyttust á.
Dagur vs Kristrún
Munurinn á Degi og Kristrúnu Frostadóttur er þó athyglisverður. Kristrún tók við embætti forsætisráðherra í desember 2024 og hefur verið formaður Samfylkingarinnar frá árinu 2022. Hún kom fram sem ný rödd, með „plan“, festu og loforð um að taka á vöxtum og verðbólgu. Í pólitískri gagnrýni hefur þetta verið kallað „sleggjan“; loforðið um að negla niður vexti og verðbólgu varð að táknmynd kosningabaráttunnar.
Vandi Kristrúnar
Vandinn er að eftir kosningar virðist sviðsmyndin hafa breyst. „Planið“ hefur orðið að slagorði sem erfitt er að festa hendur á. Sleggjan kom aldrei fram í dagsljósið og er orðin að hreinum brandara. ESB-málið, sem Kristrún sagði fyrir kosningar að væri ekki forgangsmál, er nú orðið eitt stærsta pólitíska verkefni ríkisstjórnarinnar. Í mars 2026 sagði hún enn að tillaga um þjóðaratkvæði um áframhaldandi ESB-viðræður væri ekki forgangsmál, þótt málið væri þá þegar komið inn á borð ríkisstjórnarinnar. Hún hafði jafnframt farið til Brussel í janúar 2026 á fund forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Í hvaða tilgangi skyldi það hafa verið?
Hvar liggur munurinn?
Þarna liggur grundvallarmunurinn. Dagur var umdeildur, en fyrirsjáanlegur. Hann stóð fyrir ákveðna „Borgarlínu“, ákveðna stjórnsýslu og ákveðna pólitíska nálgun. Kristrún virðist hins vegar hafa byggt fylgi sitt á því að vera ekki gamla Samfylkingin, ekki hrein ESB-flokkur og ekki hefðbundinn loforðastjórnmálamaður. Nú spyrja margir: Hver er staða hennar núna?
Það má gagnrýna Dag fyrir margt. En enginn hefur þurfti lengi að velta því fyrir sér hvar hann hafi hann. Með Kristrúnu er vandinn annar: kjósendur bíða enn eftir að sjá hvort sleggjan, planið og kosningaloforðin hafi verið raunveruleg stefna, eða aðeins kosningatálmynd?
Var hún bara að gabba?
