Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Fjölni Sæmundsson rannsóknarlögreglumann og formann Landssambands lögreglumanna í Síðdegisútvarpinu um kynferðisbrot gegn börnum með sérstakri áherslu á stöðu drengja sem þolenda og hvort erfitt samfélagslegt ástand hefði áhrif á afbrotatíðni. Í umræðunni kom fram að algengur misskilningur væri að stúlkur yrðu oftar fyrir slíkum brotum en reynsla rannsóknaraðila og söguleg gögn bentu til þess að drengir væru mjög stór hluti þolenda þó þeir leituðu síður fram og tilkynntu síður. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Samfélagslegar hugmyndir um karlmennsku veldur því að drengir segi síður frá brotum
Fjölnir benti á að í mörgum þekktum málum á Íslandi þar sem brot hefðu komist í umræðuna löngu síðar hefðu þolendur verið drengir. Hann sagði að skömm, ótti og samfélagslegar hugmyndir um karlmennsku hefðu lengi dregið úr því að drengir segðu frá. Afleiðingin væri sú að brot gætu legið í þögn í áratugi og kæmu oft ekki fram fyrr en í kjölfar opinberrar umræðu eða fjölmiðlaumfjöllunar. Hann lagði áherslu á að vandinn lægi ekki í því að þeim væri síður trúað heldur fremur að þeir leituðu síður aðstoðar og bæru reynsluna með sér inn í fullorðinsár með tilheyrandi afleiðingum fyrir geðheilsu og félagslega stöðu.
Mikilvægt að rjúfa þögnina um brot gegn drengjum
Í umræðunni vísaði Fjölnir til sögulegra mála þar sem stór hluti þolenda voru drengir og sagði að mynstrið hefði verið sýnilegt í gegnum tíðina þó það hefði ekki alltaf speglast í opinberri umræðu. Hann sagði að í rannsóknarvinnu kæmi reglulega í ljós að brotaþolar hefðu aldrei áður sagt frá og að sú þöggun hefði haft víðtæk áhrif á líf þeirra síðar meir. Að mati hans væri mikilvægt að rjúfa þá þögn og skapa aðstæður þar sem bæði drengir og stúlkur upplifðu að þau gætu sagt frá án fordóma.
Óvissa og erfitt ástand í samfélaginu hefur áhrif á brotatíðni
Fjölnir var einnig spurður hvort erfitt samfélagslegt ástand hefði áhrif á tíðni afbrota. Hann sagði að almennt væri talið að á tímum efnahagslegrar óvissu og víðtæks samfélagslegs ástands þar sem streita og óöryggi væru ríkjandi aukist líkur á ýmiss konar afbrotum. Samspil atvinnuleysis, skertrar þjónustu og félagslegrar einangrunar gæti skapað aðstæður þar sem bæði brot og vanræksla ættu auðveldara með að þróast án þess að gripið væri snemma inn í. Hann lagði þó áherslu á að slíkt væri ekki einföld orsakatenging heldur flókið samhengi margra þátta sem krefðist bæði forvarna og stöðugs eftirlits.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.