Pétur Gunnlaugsson ræddi við Arnar Þór Jónsson, formann Lýðræðisflokksins, lögmann og fyrrverandi héraðsdómara, í Síðdegisútvarpinu um eftirlit með framkvæmdarvaldinu og ábyrgð ráðherra. Í umræðunni kom fram sú afstaða Arnars að eftirlitskerfi ríkisins hefðu ítrekað reynst veik í framkvæmd og að almenningur ætti erfitt með að fá úrlausn þegar upp kæmu ágreiningsmál gagnvart stjórnvöldum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fólk gefst upp á að leita réttar síns vegna tafa og kostnaðar
Arnar Þór sem er starfandi lögmaður sagði að það væri veruleg fjárhagsleg og tímafrek byrði fyrir einstaklinga og minni fyrirtæki að leita réttar síns fyrir dómstólum. Hann lýsti því að mál gætu tafist árum saman og að kostnaður við málarekstur leiddi oft til þess að aðilar gæfust upp áður en niðurstaða fengist. Að hans mati hefði þetta bein áhrif á raunhæfa möguleika almennings til að draga stjórnvöld til ábyrgðar.
RÚV hefur ekki veitt ríkisvaldinu nægilegt aðhald
Í þættinum gagnrýndi Arnar einnig hlutverk fjölmiðla í eftirliti með ríkisvaldinu og nefndi sérstaklega Ríkisútvarpið. Hann sagði að RÚV veitti ekki nægilegt aðhald gagnvart stjórnvöldum og að umfjöllun þar væri oft einsleit. Pétur Gunnlaugsson tók undir að fjölmiðlar hefðu lykilhlutverki að gegna í lýðræðissamfélagi en að traust almennings gæti veikst ef skortur væri á gagnrýnni umfjöllun og fjölbreytni sjónarmiða.
Stofnanir og ráðherrar komast upp með að hunsa Umboðsmann Alþingis
Arnar benti á að álit Umboðsmanns Alþingis hefði ítrekað verið hunsuð af ráðherrum og stofnunum án þess að það hefði haft afleiðingar í för með sér. Hann sagði að þótt embættið hefði formlega stöðu sem eftirlitsaðili, skorti raunveruleg úrræði til að knýja fram breytingar. Í umræðunni kom fram að þetta gæti haft áhrif á trú almennings á virkni stjórnsýslunnar.
Ráðherraábyrgð og Landsdómur
Þá var rætt um ráðherraábyrgðarlögin og Landsdóm sem stjórnskipulegt úrræði til að kalla ráðherra til ábyrgðar. Arnar taldi að þessi leið væri lítt virk í framkvæmd og að saga slíkra mála á Íslandi hefði haft áhrif á almenningsálit um jafnræði fyrir lögum. Að hans mati væri mikilvægt að eftirlitsúrræði væru virk til að tryggja að þeir sem færu með opinbert vald bæru raunverulega ábyrgð á störfum sínum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.