Pétur Gunnlaugsson ræddi við Dagbjörtu Hákonardóttur þingmann Samfylkingarinnar og Ingvar Þóroddsson þingmann Viðreisnar í Fréttir vikunnar um nýja þjóðaröryggisstefnu Bandaríkjanna og möguleg áhrif hennar á stöðu Íslands. Í umræðunni kom fram að þótt grunnforsendur íslenskrar utanríkis- og varnastefnu væru óbreyttar gæti breytt orðræða kallað á skýrari umræðu hér á landi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Grunnstoðir Íslands í varnarmálum óbreyttar
Í umræðunni var áréttað að staða Íslands í varnarmálum byggðist áfram á aðild að Atlantshafsbandalaginu og tvíhliða varnarsamstarfi við Bandaríkin. Jafnframt var bent á að efnahagsleg tengsl Íslands væru að stærstum hluta við Evrópu sem setti landið í millistöðu milli Evrópu og Bandaríkjanna. Þá kom fram að ekkert í nýrri þjóðaröryggisstefnu benti til þess að þessum meginstoðum hefði verið raskað.
Gagnrýni á Evrópu í breyttri þjóðaröryggisstefnu vekur athygli
Í þættinum var fjallað um að í stefnunni kæmi fram gagnrýni á Evrópu meðal annars varðandi lýðræði og tjáningarfrelsi. Fram kom að slík orðræða væri frábrugðin hefðbundnum yfirlýsingum bandamanna þótt hún samræmdist fyrri ummælum úr bandarísku stjórnkerfi. Orðræðan gæti haft pólitísk áhrif án þess að formlegar skuldbindingar breyttust.
Varnir Íslands háðar Bandaríkjunum
Í þættinum kom fram að Ísland gæti ekki tryggt varnir sínar án stuðnings Bandaríkjanna og bandalagsins í heild. Lagt var til grundvallar að íslensk öryggisstefna byggðist á samstarfi fremur en sjálfstæðri varnargetu. Þá var áréttað að engar vísbendingar væru um að Bandaríkin hygðust draga sig út úr varnarskuldbindingum gagnvart Íslandi.
Málið gefi tilefni til umræðu á Íslandi
Að lokum kom fram að ný þjóðaröryggisstefna Bandaríkjanna gæti verið tilefni til að efla umræðu hér á landi um stöðu Íslands í breyttu alþjóðakerfi. Áhersla var lögð á að slík umræða yrði yfirveguð og byggð á staðreyndum fremur en einstökum yfirlýsingum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.