Pétur Gunnlaugsson ræddi við Arnar Þór Jónsson, formann Lýðræðisflokksins, lögmann og fyrrverandi héraðsdómara, í Síðdegisútvarpinu um stöðu stjórnmálaflokka og þá þróun sem hann telur hafa átt sér stað þar sem embætti og stöður innan flokkakerfisins hafi orðið að varanlegum atvinnuvettvangi fremur en tímabundinni borgaralegri þjónustu. Í umræðunni kom fram að þessi þróun hefði áhrif á hvata innan stjórnmálanna og hvernig almenningur skynjaði trúverðugleika kjörinna fulltrúa. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Starfsferillinn byggður á veru innan kerfisins
Arnar Þór lýsti því að hann teldi sífellt algengara að stjórnmálamenn byggðu starfsferil sinn á áframhaldandi veru innan flokkakerfisins frekar en tímabundinni þátttöku til að fylgja ákveðnum hugsjónum. Hann sagði að þetta birtist í því að einstaklingar færu á milli embætta, ráðgjafastarfa og stöðugilda sem tengdust flokkum eða opinberri stjórnsýslu án þess að hverfa út á almennan vinnumarkað á milli. Að hans mati skapaði þetta lokað umhverfi þar sem sömu einstaklingarnir gegndu lykilstöðum árum saman.
Gjá milli kjósenda og flokksforystu
Í viðtalinu kom fram að Arnar taldi þessa þróun stuðla að aukinni fjarlægð milli kjósenda og flokksforystu. Þegar stjórnmál yrðu að langtíma starfsframa myndu hvatar breytast og áhersla færast frá stefnumálum yfir í að viðhalda stöðu innan kerfisins. Hann sagði að almenningur upplifði í auknum mæli að pólitík væri sérhæft starfsumhverfi fárra fremur en vettvangur almennrar þátttöku.
Áhrif á kosningabaráttu og sýnileika
Einnig var rætt um hvernig þessi þróun tengdist fjármögnun og sýnileika í kosningabaráttu. Arnar benti á að þeir sem þegar væru innan kerfisins hefðu greiðari aðgang að fjármagni, tengslaneti og fjölmiðlaumfjöllun en nýir frambjóðendur. Sú staða gæti haft áhrif á raunverulega samkeppni í kosningum og dregið úr líkum á endurnýjun í stjórnmálum.
Breytt hlutverk pólitískrar þátttöku
Arnar benti á að í sögulegu samhengi hefði pólitísk þátttaka oft verið talin samfélagsleg skylda fremur en ævilangur starfsferill. Hann taldi að breytingin yfir í varanlegt atvinnuumhverfi innan flokkakerfisins hefði víðtæk áhrif á það hvernig stjórnmál væru stunduð og hvernig almenningur upplifði tengsl sín við þá sem færu með völd.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.