Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Harald Ólafsson, prófessor í veðurfræði við Háskóla Íslands og formann Heimssýnar, um stöðu Íslands gagnvart Evrópusambandinu í síðdegisútvarpinu í dag. Haraldur sagði að ríkisstjórnin hefði með aðgerðum sínum gengið á bak orða sinna og svikið loforð til kjósenda um að ESB-málin yrðu ekki tekin upp á þessu kjörtímabili. Hann taldi að með þessum hætti væri verið að grafa undan fullveldi þjóðarinnar. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Telur að þjóðin hafi verið blekkt fyrir kosningar
Haraldur minnti á að fyrir síðustu alþingiskosningar hefði verið gefið skýrt í skyn, meðal annars af Samfylkingunni, að aðildar- og aðlögunarmál að ESB yrðu ekki á dagskrá. Þrátt fyrir það hefðu mál af þessu tagi verið sett í forgang eftir kosningar og hann taldi það skýrt brot á trausti kjósenda. Að hans mati er þetta sambærilegt við svik vinstri stjórnarinnar árið 2009 þegar lofað var að óska ekki eftir aðild að ESB en sú ákvörðun var síðan tekin strax við stjórnarmyndun.
Skerðing á fullveldi og ákvörðunarvaldi Íslands
Haraldur sagði að íslensk stjórnvöld hefðu þegar tekið upp þá stefnu að fylgja Evrópusambandinu í ýmsum málaflokkum án þess að Alþingi eða þjóðin hefðu veitt til þess formlegt umboð. Hann nefndi sérstaklega utanríkis- og öryggismál þar sem Ísland hefði samræmt sig stefnu ESB og tekið þátt í refsiaðgerðum, auk aðlögunar í sjávarútvegi og fjármálakerfi. Slík þróun væri að mati Haraldar hættuleg því hún veitir erlendum stofnunum tækifæri til að hafa áhrif á ákvarðanir sem ættu að heyra undir íslenska kjósendur.
Norðurslóðir í brennidepli
Haraldur benti á að Evrópusambandið hefði í auknum mæli beint sjónum sínum að Norðurslóðum vegna auðlinda, nýrra siglingaleiða og mögulegs hernaðarlegs ávinnings. Hann sagði ljóst að ESB stefndi að því að fá aukið aðgengi og áhrif á svæðinu. Kom fram í þættinum í því samhengi heimsókn Ursulu von der Leyen, forseta framkvæmdastjórnar ESB, til Íslands í sumar þar sem hún lagði áherslu á að ESB yrði þátttakandi í alþjóðlegum samningum um svæðið með Íslandi.
Varar við því að hagsmunir Íslands verði látnir víkja
Haraldur sagði að áhersla íslenskra stjórnvalda á að fylgja stefnu ESB gerði íslenska hagsmuni að aukaatriði og skapaði hættu á að landið glataði sjálfstæði í lykilmálum á borð við auðlindir og utanríkisstefnu. Hann varaði við að Íslendingar yrðu jaðarsettir í ákvörðunum sem hefðu bein áhrif á efnahag, atvinnuvegi og stöðu landsins á Norðurslóðum ef þeir leyfðu þessari þróun að halda áfram.
Hlusta má á ítarlega umfjöllun í spilaranum hér að neðan.