Evrópskir leiðtogar hafa sameinast um að hafna ummælum Donalds Trump Bandaríkjaforseta um að Bandaríkin ættu að taka Grænland yfir. Þetta kemur fram í umfjöllun fréttaveitunnar Associated Press sem lesa má með því að smella hér. Í sameiginlegri yfirlýsingu er áréttað að Grænland tilheyri grænlensku þjóðinni og að ákvörðunarréttur um framtíð eyjunnar sé alfarið í höndum stjórnvalda Danmerkur og Grænlands.
Leiðtogar Frakklands, Þýskalands, Ítalíu, Póllands, Spánar og Bretlands tóku undir afstöðu Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur og vörðu fullveldi Grænlands, sem er sjálfstjórnarsvæði innan danska ríkisins og þar með hluti af varnarsamstarfi Atlantshafsbandalagsins.
Í yfirlýsingunni er lögð áhersla á að engir aðrir en stjórnvöld Danmerkur og Grænlands geti tekið ákvarðanir um stöðu eyjunnar og framtíð hennar.
Stuðningur frá Kanada
Samkvæmt AP lýsti forsætisráðherra Kanada einnig yfir stuðningi við Danmörku og Grænland og tilkynnti að fulltrúar kanadískra stjórnvalda muni heimsækja Grænland á næstu vikum. Heimsóknin er sögð undirstrika rétt Grænlendinga til sjálfsákvörðunar og mikilvægi stöðugleika á Norðurslóðum.
Hvítahúsið herðir orðræðu
Á sama tíma hafa fulltrúar Hvíta hússins ítrekað haldið því fram að Grænland eigi að vera hluti af öryggiskerfi Bandaríkjanna. Trump hefur sagt að Bandaríkin þurfi að hafa stjórn á Grænlandi vegna öryggishagsmuna Atlantshafsbandalagsins og vaxandi umsvifa Rússlands og Kína á Norðurslóðum.
Í umfjöllun AP kemur fram að yfirmenn í stjórnkerfi Bandaríkjanna hafi jafnframt dregið í efa getu Danmerkur til að tryggja öryggi eyjunnar og sett fram spurningar um grundvöll yfirráða Dana yfir Grænlandi.
Stratégískt mikilvægi Grænlands
Grænland gegnir lykilhlutverki í varnarkerfi Norður-Ameríku og Atlantshafsbandalagsins. Þar er bandarísk herstöð sem styður eldflaugaviðvaranir, eldflaugavarnir og eftirlit með starfsemi í geimnum. Eyjan er jafnframt hluti af svokölluðu GIUK-hliði, þar sem fylgst er með ferðum rússneskra herskipa á Norður-Atlantshafi.
Auk hernaðarlegs mikilvægis býr Grænland yfir verulegum auðlindum, þar á meðal sjaldgæfum málmum sem eru lykilatriði í rafrænum búnaði og orkuskiptum, auk mögulegra olíu- og gaslinda undan ströndum eyjunnar.
Vaxandi ótti og óvissa
Ummæli Trumps hafa samkvæmt AP vakið verulegar áhyggjur í Danmörku. Dansk stjórnvöld hafa sagt nauðsynlegt að taka orð forseta Bandaríkjanna alvarlega og bent á að hernaðarleg aðgerð gegn öðru NATO-ríki myndi grafa undan grundvelli bandalagsins.
Forsætisráðherra Grænlands hefur hins vegar lagt áherslu á að viðhalda góðum samskiptum við Bandaríkin og segir ekkert benda til þess að yfirráðaskipti séu yfirvofandi þrátt fyrir harða orðræðu.
Þingmenn í Bandaríkjaþingi hafa jafnframt hvatt til stillingar og varað við að umræða um innlimun Grænlands geti haft alvarlegar afleiðingar fyrir samstöðu og öryggi Atlantshafsbandalagsins.