Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson, ræddu við Helga Magnús Gunnarsson, fyrrverandi vararíkissaksóknara og Sigurjón Þórðarson, þingmann Flokks fólksins og formann fjárlaganefndar í þættinum Fréttir vikunnar um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið. Þar kom fram gagnrýni á skort á efnislegri umræðu um markmið viðræðnanna, áhrif mögulegrar aðildar og kostnað sem fylgja gæti samningaferlinu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Telur þingið nái að samþykkja þjóðaratkvæðagreiðslu
Sigurjón sagðist gera ráð fyrir að þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald málsins yrði samþykkt á Alþingi. Hann sagðist almennt fylgjandi beinu lýðræði og taldi eðlilegt að fleiri stór mál færu í þjóðaratkvæði. Þrátt fyrir það sagðist hann ekki sjálfur ætla að greiða atkvæði með aðild Íslands að Evrópusambandinu. Hann sagði að umræðan hefði að hans mati of mikið snúist um almenn slagorð en of lítið um það hvaða ávinningur eða skuldbindingar fælust raunverulega í aðild.
Helgi Magnús tók í svipaðan streng og sagði að skort hefði á skýra umræðu um hvert markmið stjórnvalda væri með viðræðunum. Hann sagði mikilvægt að stjórnvöld útskýrðu nákvæmlega hvaða breytingar Ísland hygðist sækjast eftir og hvaða mál yrðu sett í forgang. Þær útskýringar vantaði algjörlega.
Áhrif evru og efnahagsmála – Evrópuríki glíma við stöðnun
Í umræðunni kom fram gagnrýni á að evran væri oft sett fram sem lausn á háum vöxtum og verðbólgu hér á landi, án þess að fjallað væri nægilega um efnahagslegar afleiðingar. Helgi Magnús sagði að Ísland hefði aldrei uppfyllt skilyrði fyrir upptöku evru og benti á að atvinnuleysi væri víða mikið í Evrópu þrátt fyrir lága stýrivexti. Hann sagði að mörg Evrópuríki hefðu glímt við stöðnun og þjóðarframleiðsla á mann hefði samkvæmt þeim gögnum sem hann vísaði til þróast verr innan Evrópusambandsins en á Íslandi.
Þá sagði hann að íslensk verkalýðshreyfing hefði náð um 20% kaupmáttaraukningu á síðustu 6 til 8 árum og mikilvægt væri að horfa til þess þegar íslenskt efnahagskerfi væri metið.
Kostar 2 til 3 milljarða að fara í aðildarviðræður að ESB
Helgi Magnús sagði að aðildarviðræður gætu kostað ríkissjóð 2 til 3 milljarða króna yfir 2ja til 3ja ára tímabil án þess að tryggt væri að samningar næðu fram að ganga. Hann benti á að öll 27 ríki Evrópusambandsins þyrftu að samþykkja mögulegan aðildarsamning Íslands.
Þá gagnrýndi Helgi Magnús harðlega gullhúðun Evrópureglna hér á landi. Hann sagði að íslensk stjórnvöld hefðu í sumum tilvikum innleitt reglur með víðtækari hætti en þyrfti og nefndi dæmi um að reglur sem ættu að ná til fyrirtækja með yfir 3.000 starfsmenn og 500 milljóna evra veltu væru hér látnar ná til mun smærri fyrirtækja.
Sigurjón sagði að hann sæi ekki sérstakan ávinning fyrir Ísland í sjávarútvegsmálum eða byggðamálum með aðild að Evrópusambandinu. Hann taldi að stjórnvöld ættu fremur að einbeita sér að breytingum innanlands en að verja pólitísku afli í aðildarviðræður við sambandið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.