Ný opinber stefna franskra stjórnvalda um matvæli næringu og loftslag til ársins 2030 hefur vakið gagnrýni fyrir að leggja auknar byrðar á landbúnað og beina sjónum að mataræði almennings sem loftslagsvanda. Þetta kemur fram í grein eftir Rachel Marsden fjölmiðlakonu með yfir tveggja áratuga reynslu af alþjóðamálum. Greinina má lesa með því að smella hér.
Ábyrgðin sett á herðar neytenda
Í nýbirtri landsstefnu stjórnvalda um mat næringu og loftslag fyrir tímabilið 2025–2030 er bent á að 32 prósent fullorðinna Frakka neyti meira kjöts en ráðlagt er að undanskildu alifuglakjöti og að 63 prósent neyti of mikils af unnum kjötvörum. Samhliða sé neysla á ávöxtum og grænmeti undir viðmiðum. Þar er því haldið fram að matvæli úr dýraríkinu beri ábyrgð á um 61 prósenti af kolefnisspori matvæla. Vísað er til rannsókna þar sem losun gróðurhúsalofttegunda frá mataræði þeirra sem neyta lítið af kjöti mælist mun lægri en hjá þeim sem neyta mikils kjöts.
Marsden segir í grein sinni að með þessu sé verið að setja hefðbundið mataræði almennings í beint samhengi við loftslagsmarkmið og beina ábyrgð að neysluvenjum einstaklinga.
Bændur látnir bera kostnaðinn
Í greininni er bent á að markmið frönsku kolefnislágmarksstefnunnar geri ráð fyrir verulegum samdrætti í losun frá landbúnaði fram til ársins 2030 og áfram til 2050. Slík markmið krefjist þess að búfjárframleiðsla verði kolefnissnauðari skilvirkari eða taki upp breytt framleiðsluferli sem kalli á fjárfestingar sem margir framleiðendur hafi ekki bolmagn til að ráðast í. Marsden telur að stefnumótunin muni í reynd beinast að framleiðendum með auknum reglum og kostnaði á sama tíma og stjórnvöld reyni að hafa áhrif á eftirspurn með því að hvetja neytendur til að draga úr kjötneyslu.
Hún bendir einnig á að eftirlit með landbúnaðarstarfsemi innan Evrópusambandsins fari meðal annars fram með gervitunglagögnum í gegnum Copernicus-áætlunina sem styður framkvæmd sameiginlegrar landbúnaðarstefnu sambandsins.
Stefna sem endurspeglar víðtækari þróun
Í skýrslunni er lögð áhersla á að endurjafna próteinneyslu og færa hana í átt að sjálfbærari neyslumynstri til að draga úr kolefnisspori matvælakerfisins. Marsden segir í grein sinni að með þessu sé stjórnvöldum ætlað að hafa bein áhrif á mataræði almennings í nafni loftslags- og lýðheilsumarkmiða og að slíkar aðgerðir geti haft áhrif á afkomu kjötframleiðenda með minnkandi eftirspurn.
Að mati höfundar endurspegli nýja stefnan víðtækari þróun þar sem matvælaframleiðsla og neysluvenjur eru í auknum mæli samræmdar loftslagsmarkmiðum með stjórnsýslulegum aðgerðum.