Pétur Gunnlaugsson ræddi við Harald Ólafsson formann Heimssýnar, félags fullveldissinna og prófessor í veðurfræði við Háskóla Íslands í síðdegisútvarpinu í dag á fullveldisdaginn um mikilvægi fullveldis og hlutverk þess í mótun íslensks samfélags. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fullveldið er burðarás þjóðarinnar
Haraldur lagði áherslu á að fullveldi væri grundvallarforsenda þess að þjóð geti mótað eigið samfélag. Í fullveldinu felst að löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald séu í innlendri stjórn og byggi á íslenskri stjórnarskrá. Að mati Haraldar er þessi sjálfstjórn lykillinn að stöðugleika og getu þjóðarinnar til að byggja upp samfélag sem endurspeglar eigin hagsmuni og forgangsröðun.
Söguleg reynsla staðfestir gildi sjálfstjórnar
Pétur benti á að fullveldisárið 1918 hafi markað djúpstæð tímamót í íslenskri samfélagsþróun. Þótt Danmörk færi á þeim tíma með formleg réttindi hafi íslensk löggjöf í reynd verið á íslenskum forsendum sem skapað hafi rými fyrir hröð framfaraskref í lífskjörum og samfélagsgerð. Að mati Haraldar sýnir sagan að samfélög dafna þegar þau ráða sjálf ferðinni.
Vaxandi umræða um framsal valds veldur áhyggjum
Haraldur lýsti áhyggjum af því að umræða um fullveldi væri orðin óljós og sumir efist jafnvel um mikilvægi þess. Hann benti á að mörg ríki með miklar auðlindir hafi engu að síður orðið fátæk þar sem þau fóru ekki sjálf með löggjöf og réttarkerfi. Að mati Haraldar er hætta á að framsal valds út fyrir landsteinana verði samþykkt án þess að afleiðingarnar séu ræddar af yfirvegun og með ábyrgð að leiðarljósi.
Fullveldið er ástæðan fyrir velgengni Íslands
Haraldur taldi að fullveldi væri ein helsta ástæða þess að Ísland hafi skipað sér meðal stöndugustu ríkja Evrópu. Hann sagði að samfélög gætu tapað sjálfstæði sínu á einum degi, en endurheimt þess taki oft áratugi eða aldir. Þess vegna sé mikilvægt að þjóðin ræði framsal valds af skýrleika og að ákvarðanir séu teknar á grundvelli víðtækrar samstöðu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.