Pétur Gunnlaugsson ræddi við Vilhjálm Birgisson, formann Verkalýðsfélags Akraness og Starfsgreinasambandsins í Síðdegisútvarpinu. Vilhjálmur sagði að fall Play væri bæði áfall fyrir starfsfólk og neytendur. Þá hefði þetta keðjuverkandi áhrif á verðbólgu og samkeppni í flugi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
400 manns missa störf og samkeppnin veikist
Vilhjálmur sagði að brotthvarf Play væri alvarlegt högg fyrir fjölskyldur starfsmanna félagsins sem standa nú frammi fyrir atvinnuleysi og fjárhagslegum áhyggjum. En áhrifin nái einnig til allra ferðamanna og flugfarþega þar sem samkeppnin á flugmarkaði dragist saman. Hann rifjaði upp að þegar WOW air fór í þrot árið 2019 hækkuðu flugfargjöld á íslenskum markaði um rúmlega 20 prósent á stuttum tíma og taldi líklegt að svipað myndi endurtaka sig nú.
Hærri fargjöld og áhrif á verðbólgu
Minnkandi samkeppni í flugi leiðir að hans mati óhjákvæmilega til hærri fargjalda. Slíkar hækkanir hafi bein áhrif á kostnað við ferðalög Íslendinga og ferðamanna til landsins, auk þess sem þær geti ýtt undir verðbólgu. Flugfargjöld séu mikilvægur þáttur í vísitölu neysluverðs og hækkanir þeirra hífi verðbólguna upp á sama tíma og Seðlabankinn reyni að hemja hana með háum stýrivöxtum.
Lífeyrissjóðir tapa milljörðum
Áhrifin af falli Play bitna einnig á lífeyrissjóðum landsmanna. Fjórir sjóðir höfðu fjárfest verulega í félaginu, þar á meðal Birta, Helsta, Lífsverk og Lífeyrissjóður Vestmannaeyja. Samkvæmt upplýsingum sem Vilhjálmur aflaði nemur tap þeirra samanlagt um þremur milljörðum króna. Tap sjóðanna hefur síðan bein áhrif á ávöxtun lífeyrisréttinda launafólks.
Vaxtastig og rekstrarskilyrði fyrirtækja
Vilhjálmur lagði áherslu á að háir vextir og mikill fjármagnskostnaður hefðu gert rekstur Play erfiðan og að sama gilti um mörg önnur fyrirtæki í landinu. Hátt vaxtastig hækki kostnað sem endi síðan í verði á vörum og þjónustu. Hann sagði að slíkt fyrirkomulag veikti samkeppni og ýtti verðbólgu upp á sama tíma og það kæfi vaxtarbrodda í atvinnulífinu.
Keðjuverkandi áhrif á hagkerfið
Fall Play hafi því víðtæk áhrif: auk þess að draga úr samkeppni og hækka verð fyrir neytendur hækki það einnig kostnað fyrirtækja og ríkis, dregi úr tekjum ferðaþjónustunnar og auki álag á atvinnuleysistryggingakerfið. Vilhjálmur sagði að þetta sýndi hversu viðkvæm staða íslensks flugmarkaðar væri og hversu mikilvægt væri að skapa stöðugleika með lægri fjármagnskostnaði og skýrari reglum fyrir fyrirtæki.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.