Pétur Gunnlaugsson ræddi við Kristinn Sigurjónsson, rafmagns- og efnaverkfræðing í Síðdegisútvarpinu í dag um hækkun á raforkuverði og skýringar Landsvirkjunar á hækkandi flutningskostnaði rafmagns. Kristinn telur að flutningskostnaður sé ekki aðalástæðan fyrir hækkunum og að ný tækni, snjallmælar og rafbílavæðing muni í raun lækka heildarkostnað raforkukerfisins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Gagnrýnir forsendur um flutningskostnað
Kristinn benti á að Landsvirkjun hafi vísað til þess að flutningskostnaður hafi nær tvöfaldast á fáum árum. Hann sagði slíkar fullyrðingar sérkennilegar þar sem lítið hafi verið byggt af nýjum háspennulínum og að kostnaður við flutning tengist fyrst og fremst viðhaldi, háspennubúnaði og endurnýjun eldri mannvirkja. Að hans mati séu skýringar fyrirtækisins óljósar og beri að útskýra ítarlegra hvaða rekstrarliðir valdi hækkunum. Þá benti hann á að víða í flutningskerfinu séu eldri einingar enn í notkun og að hluta kostnaðar megi rekja til tæringarskemmda og endurbóta sem séu hluti eðlilegs rekstrar en ekki nýrra fjárfestinga. Því sé villandi að nota flutningskerfið sem rök fyrir hækkun á raforkuverði til heimila og almennings.
Rafbílavæðing og snjallmælar geti lækkað verð til heimila
Kristinn sagði að ný tækni muni gjörbreyta nýtingu orkukerfisins og auka sölu rafmagns án þess að valda auknum kostnaði. Snjallmælar geri kleift að bjóða mismunandi verð eftir tíma sólarhringsins. Þar með geti rafbílar tekið langtímahlutverk í betri nýtingu kerfisins, því þyki eðlilegt að hlaða á nóttunni þegar álagið er lítið og enginn aukakostnaður fellur til. Í fjölbýlishúsum séu þegar til staðar búnaður og stjórntæki sem tryggi að bílar fái ekki hleðslu fyrr en rými er komið í kerfinu. Með þessu megi nýta flutningskerfið á sama hátt og flutningabíl sem flytur vöru norður og kemur tómur til baka; rafbílar nýti „tóma ferð“ raforkukerfisins á nóttunni og auki tekjur án þess að auka þurfi fjárfestingar.
Telur hækkun óeðlilega miðað við aðstæður Íslands
Að mati Kristins ætti raforkuverð til almennings að lækka fremur en hækka þegar nýting rafkerfisins batnar. Hann minnti á að Íslendingar borgi ekki fyrir innlenda orkugjafa, heldur einungis tæki og virkjunarkostnað sem þegar hefur verið fjárfest í. Þess vegna skipti mestu að halda kerfinu í jöfnun, líkt og stóriðja geri með föstu álagi allt árið. Hann sagði að fjölmiðlar fjalli lítið um rök Landsvirkjunar og að nauðsynlegt sé að krefjast skýrra svara um það hvers vegna kostnaður sé sagður hækka þegar nýting kerfisins hafi aldrei verið betri.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.