Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson rekstrarhagfræðing og fyrrverandi alþingismann í síðdegisútvarpinu um alþjóðleg hagsmunatengsl í loftslagsmálum og áhrif þeirra á stefnu ríkja. Í viðtalinu lýsti Frosti umfangsmiklu kerfi styrkja og fjárstreymis sem hefði orðið til í kringum loftslagsaðgerðir og græna tækni og sagði að þetta kerfi hefði tekið að móta stefnu stjórnvalda og alþjóðastofnana. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Gríðarlegir fjármunir renna til loftslagstengdra verkefna
Frosti fjallaði um að umtalsverðir fjármunir streymdu til hagsmunahópa, stofnana og fyrirtækja sem starfa að loftslagsverkefnum. Hann nefndi að á heimsvísu renni hundruð milljarða bandaríkjadala árlega í verkefni sem byggja á loftslagsstefnu ríkja og alþjóðasamninga. Slík fjárfesting hafi skapað nýjan iðnað sem byggi á styrkjum fremur en hefðbundinni markaðssamkeppni. Hann sagði að þetta umfang hefði orðið til þess að samtök, fyrirtæki og ráðgjafarfyrirtæki hefðu byggt rekstur sinn á hugmyndum um sjálfbærni, orkuskipti og samdrátt í losun, óháð því hvort aðgerðirnar hefðu raunverulega áhrif á hnattrænt loftslag.
Framleiðsluvald Kína í grænum iðnaði
Frosti vakti einnig athygli á því að framleiðsla grænnar tækni væri í miklum mæli á hendi fáeinna ríkja, einkum Kína. Hann sagði að Kína framleiddi meirihluta heimsframleiðslu á vindmyllum, sólarrafhlöðum, rafhlöðum fyrir rafbíla og snefilmálmum sem notaðir væru í grænan búnað. Hlutfallið væri umtalsvert og setti önnur ríki í stöðu kaupenda sem hefðu takmarkað áhrif á framleiðsluverð, mengun eða vinnuaðstæður. Hann sagði að þrátt fyrir að loftslagsstefna miði að því að draga úr mengun, fylgdi þessum iðnaði mikill kostnaður við námuvinnslu og efnisnotkun. Sú vinnsla hefði veruleg mengunaráhrif sem ríku löndin væru ekki sjálf að axla, heldur væru þau keypt „utan landamæra“ með innflutningi grænnar tækni.
Mengandi lausnir í skjóli umhverfismarkmiða
Frosti rakti að misræmi væri milli markmiða um minni losun og raunverulegra umhverfisáhrifa grænnar tækni. Hann nefndi að vindmyllur væru kostnaðarsamar í framleiðslu og rekstri og að sólarrafhlöður gætu mengað jarðveg við skemmdir. Þá fylgdi námugreftri vegna rafhlöðuiðnaðar miklar umhverfisafleiðingar. Að hans mati væri verið að beina athyglinni að losun koldíoxíðs en láta minna varða aðra mengun sem fylgdi framleiðslu grænna lausna. Hann taldi að þegar ríki samþykktu markmið um samdrátt í losun væri sjaldan metið hvaða umhverfisáhrif felist í tækninni sem notuð væri til að ná markmiðunum.
Hagsmunir móti alþjóðastefnu
Frosti sagði að með alþjóðlegu kerfi styrkja, fræðasamfélags og fyrirtækja hefði orðið til sem hagsmunavald sem hefði áhrif á stefnu stjórnvalda og umræðu í samfélögum. Hann sagði að gagnrýni á þessa þróun hefði í mörg ár fengið lítinn hljómgrunn, þar sem hún færi gegn ríkjandi hugmyndum um nauðsyn róttækra loftslagsaðgerða.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.