Pétur Gunnlaugsson ræddi við Kristinn Sigurjónsson, rafmagns- og efnaverkfræðing, í Síðdegisútvarpinu um áhrif raforkuverðs á íslenskar atvinnugreinar. Kristinn sagði að landeldi og innlend grænmetisframleiðsla myndu bera þunga byrði ef rafmagn hækkaði áfram, þar sem þessi starfsemi væri háð raforku í grunnrekstri og gæti illa borið aukinn kostnað. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Landeldi getur orðið háð miklum dælukostnaði
Kristinn sagði að oft væri haldið fram að landeldi væri framtíðarsýn sem væri umhverfislega hagkvæm og geti dregið úr mengun frá sjókvíaeldi. Hann tók þó fram að slík framleiðsla væri mjög orkufrek og að mikill hluti kostnaðar liggi í vatnsflutningi með dælum. Dælukerfi sem halda uppi hringrás vatns í landeldisstöðvum reiði sig alfarið á rafmagn og því hafi hvert verðskref áhrif á framleiðslukostnað. Hann benti á að með auknum raforkukostnaði fylgdi hætta á að fyrirtæki í landeldi þurfi að hagræða í rekstri á kostnað þróunar og gæða, eða jafnvel að hætta við fjárfestingar. Þá minnti hann á að rekstrargrundvöllur slíkrar framleiðslu væri háður stöðugu og viðráðanlegu orkuverði til langs tíma.
Grænmetisframleiðsla stendur og fellur með ódýru rafmagni
Kristinn benti á að íslensk grænmetisframleiðsla ætti sér sérstöðu í heiminum þar sem hún byggði nær alfarið á innlendri orku. Hitun, lýsing og stjórnun ræktunarkerfa væru rafknúin ferli og þar af leiðandi væri öll framleiðsla háð stöðugu og ódýru rafmagni til að tryggja samkeppnishæfni við innflutning. Hann tók fram að Íslandi stæði til boða framleiðsla sem væri nær mengunarlaus og laus við skordýr sem valda tjóni í öðrum löndum. Þannig væri hægt að búa til hágæða matvæli án skordýraeiturs og með minna umhverfisálagi. Sú sérstaða gæti þó orðið dregin niður ef raforkuverð hækkaði og framleiðslan yrði of dýr fyrir neytendur. Þá myndi innflutt vara verða samkeppnishæf þrátt fyrir lakari gæði.
Raforka stærsti þátturinn í þróun framtíðaratvinnulífs
Fram kom í máli Kristins að tæknivædd atvinnustarfsemi væri í örri þróun og að rafmagn hefði nú sama efnahagslega hlutverk og hrávörur sem áður mótuðu iðnvæðingu. Sjálfvirkni í matvælaframleiðslu, landbúnaði, fiskeldi og þjónustustörfum krefðist stöðugs raforkukerfis, og því væri rafmagn í reynd orðið grunnstoð framtíðarstarfsemi, ekki aðeins orkugjafi. Hann taldi nauðsynlegt að stjórnvöld og almenningur átti sig á því að orkuverð muni ráða miklu um hvaða atvinnugreinar blómstri eða hnigni á næstu árum. Tryggja þurfi langtímafyrirsjáanleika og verðlag sem endurspegli innlenda framleiðslu fremur en erlenda markaðsforsendur sem henti ekki íslensku samfélagi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.