Pétur Gunnlaugsson ræddi við Sólveigu Önnu Jónsdóttur formann Eflingar í Síðdegisútvarpinu um húsnæðismál og áhrif þeirra á afkomu launafólks. Í umræðunni kom fram að húsnæðiskostnaður væri stærsti einstaki útgjaldaliður fjölmargra heimila og að samspil vaxta, verðtryggingar og leiguverðs hefði þrengt verulega að ráðstöfunartekjum fólks á vinnumarkaði. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Framtíðarskuldbindingar ófyrirsjáanlegar
Sólveig Anna lýsti því að stór hluti félagsmanna Eflingar stæði frammi fyrir því að verulegur hluti mánaðartekna færi annað hvort í afborganir húsnæðislána eða í leigu. Hún benti á að jafnvel þeir sem hefðu náð að kaupa eigið húsnæði væru oft bundnir háum vöxtum og verðtryggðum lánum sem gerðu framtíðarskuldbindingar ófyrirsjáanlegar. Á sama tíma hefðu leigjendur upplifað stöðugar hækkanir sem skertu svigrúm til annarrar neyslu og sparnaðar. Í umræðunni kom fram að húsnæðiskostnaður hefði í mörgum tilvikum náð því hlutfalli af tekjum að hann hefði bein áhrif á möguleika fólks til að standa undir öðrum grunnútgjöldum á borð við mat samgöngur og þjónustu. Þessi staða væri sérstaklega þung fyrir þá sem væru nýir á vinnumarkaði eða með lágar tekjur.
Innflytjendur stór hluti leigumarkaðar
Sólveig Anna nefndi að stór hluti félagsmanna Eflingar væri af erlendum uppruna og margir þeirra væru fastir á leigumarkaði. Þeir hefðu oft takmarkað aðgengi að lánsfjármögnun og stæðu því frammi fyrir sífelldri óvissu um húsnæði. Hún sagði að laun sem gætu virst há í alþjóðlegum samanburði yrðu fljótt ófullnægjandi þegar húsnæðiskostnaður á Íslandi væri tekinn með í reikninginn.
Kjarabarátta tengd húsnæðismarkaði
Þá kom fram að kröfur um launahækkanir væru ekki eingöngu sprottnar af almennri verðbólgu heldur einnig af beinum þrýstingi vegna húsnæðiskostnaðar. Þegar stór hluti tekna færi í húsnæði yrði svigrúm til annarra útgjalda lítið og það yki þrýsting á stéttarfélög að sækja fram í kjaraviðræðum. Sólveig Anna taldi að umræða um húsnæðismál þyrfti að fara samhliða umræðu um laun þar sem þessi tveir þættir væru órjúfanlega tengdir í daglegu lífi launafólks.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.