Í nýrri skýrslu sem birt var sumarið 2025 er lagt til að Evrópusambandið víkki ramma aðgerða gegn rangfærslum á netinu þannig að hann taki sérstaklega til umræðu um loftslags- og orkumál. Þar er því haldið fram að gagnrýnin umræða og frásagnir sem dragi í efa forsendur eða framkvæmd loftslagsaðgerða grafi undan lýðræðislegri samheldni og stefnumótun í Evrópu. Fjallað er um málið á Expose News.
Skýrslan var unnin af rannsóknar- og greiningaraðilum með aðsetur í Brussel og Bretlandi og fjallar um það sem höfundar kalla „skaðlegar umhverfisfrásagnir og aðferðir“. Sérstök áhersla er lögð á Þýskaland, Frakkland og Holland þar sem andstaða við loftslagsstefnu hefur samkvæmt skýrslunni tengst pólitískri sundrungu og vantrausti gagnvart stjórnvöldum.
Gagnrýni sögð færast í nýtt form
Í skýrslunni er því haldið fram að bein afneitun loftslagsbreytinga sé á undanhaldi en í staðinn hafi komið fram frásagnir sem viðurkenni loftslagsvandann en dragi í efa hagkvæmni, réttlæti eða framkvæmanleika aðgerða. Slíkar frásagnir eru sagðar snúast um kostnað fyrir heimili og atvinnulíf og áhrif á samkeppnishæfni ríkja.
Höfundar telja að þessi nálgun sé ekki síður skaðleg stefnumótun en bein afneitun þar sem hún geti tafið eða veiklað pólitískar ákvarðanir um loftslagsaðgerðir.
Tilgreindir áhrifavaldar og frásagnarammi
Í greiningunni eru dregin fram fjögur meginöfl sem talin eru knýja slíka umræðu. Þar er vísað til meintra samsæriskenninga og vantrausts á valdastofnunum, menningar- og hugmyndafræðilegrar skautunar, aðkomu erlendra ríkja að umræðu á netinu og frásagna sem samræmast hagsmunum jarðefnaeldsneytisiðnaðarins.
Í skýrslunni eru tekin dæmi um gagnrýni á orkuskipti í Þýskalandi, tengingu loftslagsstefnu við félagslega mótmælahreyfingu í Frakklandi og umræðu um landnýtingu í Hollandi.
Kallað eftir harðari aðgerðum á vettvangi netmiðla
Meginniðurstaða skýrslunnar er að meðhöndla beri rangfærslur og skipulagða gagnrýni á loftslagsmál sem kerfislæga ógn við lýðræðið. Lagt er til að loftslagsumræða verði skilgreind sérstaklega sem áhættusvið innan ramma stafrænnar þjónustulöggjafar Evrópusambandsins.
Slík skilgreining myndi að mati höfunda skylda stærstu netmiðla til að framkvæma áhættumat, grípa til fyrirbyggjandi aðgerða og gera grein fyrir því hvernig efni um loftslagsmál er meðhöndlað og dreift.
Aukin vöktun og samstarf við eftirlitsaðila
Einnig er lagt til að veita rannsakendum aukinn aðgang að gögnum frá netmiðlum til að greina útbreiðslu frásagna, auk þess sem kallað er eftir kerfum þar sem tiltekin félagasamtök geti bent yfirvöldum á skipulagða eða samræmda netvirkni.
Að lokum er hvatt til svokallaðra fyrirbyggjandi fræðsluátaka þar sem almenningi er kennt að þekkja aðferðir rangfærslna áður en hann verður fyrir áhrifum þeirra. Slík átök eigi meðal annars að beinast að hópum sem taldir eru sérstaklega viðkvæmir fyrir slíkri umræðu.