Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson, rekstrarhagfræðing og fyrrverandi alþingismann, í Síðdegisútvarpinu um loftslagsfræðslu í skólum og áhrif hennar á börn og ungmenni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Kvíði barna hafi aukist vegna boðskapar um framtíð jarðar
Frosti sagði að börn og ungmenni væru sífellt meira undir áhrifum loftslagsfræðslu sem legði áherslu á hættuástand og framtíðarhugmyndum sem veki ótta. Hann taldi að mörg börn hefðu fengið þá trú að heimurinn væri á leið til glötunar og að þau yrðu að breyta lífi sínu til að bjarga plánetunni. Í viðtalinu kom fram að sum ungmenni vildu jafnvel ekki eignast börn vegna þeirra hugmynda sem þeim hefðu verið kynntar. Hann sagði að þessi þróun gæti orðið að félagslegu vandamáli þar sem kvíði og oftrú um loftslagsvá hefði áhrif á lífsval og lífsskilyrði. Börn hvorki hefðu reynslu né þekkingu til að meta boðskapinn og væru því móttækileg fyrir einhliða skilaboðum um hættu og ábyrgð.
Kennsluefni hvetur til mótmæla
Í viðtalinu var fjallað um kennsluefni sem notað sé í grunnskólum og einkum efni sem fengið hafi styrki úr loftslagssjóðum til útgáfu. Frosti sagði að slíkt efni legði meiri áherslu á að hvetja börn til ákveðinnar hegðunar og mótmæla en að þjálfa gagnrýna hugsun. Í verkefnum væri gert ráð fyrir að nemendur tækju þátt í mótmælum, þrýstu á breytingar eða hvettu fjölskyldur sínar til lífsstíls sem byggði á skýrri pólitískri afstöðu. Hann taldi að þetta minnti á sálfræðilegan „aflátsboðskap“, þar sem einstaklingar reyndu að leiðrétta kolefnisspor sitt með því að velja rétta hegðun, líta á tiltekið val sem synd. Slík nálgun hefði trúarleg einkenni og gæti haft áhrif á sjálfsmynd og samvisku barna.
Róttækni og aktivismi birtist sem afleiðing fræðslunnar
Frosti nefndi að róttækni innan loftslagsaktivisma hefði aukist og að mótmæli sem snúist um að skemma listaverk, stöðva umferð eða trufla opinbera starfsemi væru ný afbrigði sem mætti tengja við áhrif á ungt fólk. Með dæmum úr Evrópu og Bandaríkjunum sagði hann að ýktar aðferðir hefðu fengið pólitíska stöðu og að sumir fjölmiðlar hefðu fjallað jákvætt um slíkt athæfi. Hann sagði að ef börn og ungmenni væru alin upp í þeirri trú að framtíð mannkyns væri í hættu gæti það aukið þátttöku í róttækum aðgerðum og skert getu fólks til að meta aðstæður á gagnrýninn hátt.
Bókin Hitamál er gagnrýnið mótvægi
Frosti sagðist hafa skrifað bók sína Hitamál til að setja umræðuna í sögulegt og vísindalegt samhengi og til að fjölga sjónarhornum í umræðunni um loftslagsmál. Hann sagði að markmið bókarinnar væri ekki að hafna vísindum heldur að birta þau rannsóknasvið sem hefðu fengið lítið rými í opinberri umræðu og að gefa almenningi tækifæri til að móta sér upplýsta skoðun.
Hann taldi að fræðsla í skólum ætti að efla gagnrýna hugsun, ekki boða einhliða sannindi sem sett væru fram sem pólitískt markmið.
Hægt er að kaupa eintak af bókinni á vefnum frostis.is með því að smella hér.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.