Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Kristinn Sigurjónsson rafmagns- og efnaverkfræðing í Síðdegisútvarpinu í dag um orkuöryggi Íslands, stöðu landsins gagnvart Evrópusambandinu og áhrif markaðsvæðingar raforku. Í umræðunni kom fram að Ísland búi yfir sterkri stöðu í orkumálum en að pólitísk og lagaleg tenging við evrópskan orkumarkað geti haft afgerandi áhrif á verð, eignarhald og yfirráð yfir auðlindum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Breytingar á samningum gæti hækkað orkuverð verulega
Í viðtalinu var bent á að meirihluti raforkuframleiðslu landsins fari til stóriðju en minni hluti til almennra notenda. Sú staða þýði að breytingar á samningum eða starfsemi orkufreks iðnaðar geti haft veruleg áhrif á framboð og verð innanlands. Kristinn lagði áherslu á að raforka væri grundvallarinnviður samfélagsins og forsendan fyrir atvinnuuppbyggingu, tæknivæðingu og verðmætasköpun.
Orkupakki 3 hefur neikvæð áhrif á verðmyndun
Rætt var um áhrif orkupakka þrjú og tengingu Íslands við sameiginlegan orkumarkað Evrópu. Þar kom fram sú afstaða að markaðsvæðing raforku leiði til þess að verð taki mið af hæsta boði á markaði sem verði sérstaklega með tilkomu vindorku. Slíkt fyrirkomulag geti haft í för með sér hækkun raforkuverðs hér á landi, jafnvel áður en bein tenging svo sem sæstrengur, verður að veruleika. Í umræðunni var einnig gagnrýnt að skýringar á hækkandi raforkuverði hefðu verið ófullnægjandi.
Landsvirkjun og eignarhald
Í viðtalinu komu fram áhyggjur af mögulegri sölu hluta Landsvirkjunar. Bent var á að fyrirtækið samanstæði af mörgum virkjunum og að sala einstakra eininga gæti átt sér stað án þess að heildaryfirlit yfir áhrifin lægi fyrir. Einnig var fjallað um samkeppnisreglur Evrópusambandsins og hvort þær gætu haft áhrif á eignarhald opinberra orkufyrirtækja til lengri tíma.
Raforkan er hluti af þjóðaröryggi
Kristinn taldi að skilgreina bæri raforku sem nauðsynjavöru fremur en hefðbundna markaðsvöru. Raforka væri ekki sambærileg öðrum vörum þar sem eftirspurn væri ekki sveigjanleg með sama hætti. Í ljósi alþjóðlegra átaka og óstöðugleika skipti máli að Ísland héldi yfirráðum yfir eigin orkuframleiðslu og tryggði sjálfbærni í orku og matvælaframleiðslu. Sú staða væri jafnframt hluti af þjóðaröryggi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.