Pétur Gunnlaugsson ræddi við Hilmar Þór Hilmarsson prófessor, við Háskólann á Akureyri í Heimsmálunum um hvaða ríki hafi ávinning af átökum við Íran og hvernig þau endurspegla breytt valdahlutföll á alþjóðavettvangi. Í umræðunni kom fram að óstöðugleiki á svæðinu geti styrkt stöðu ákveðinna ríkja þótt hann þjóni ekki beinum hagsmunum Bandaríkjanna. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ísrael hefur hagsmuni af veikbyggðari nágrannaríkjum
Hilmar sagði að Ísrael hafi lengi lagt áherslu á að umhverfisríki séu veik og sundruð fremur en sterk og samhæfð. Hann benti á að í því samhengi hafi verið rætt um að kljúfa ríki á borð við Íran, Írak og Sýrland í smærri einingar. Slík þróun myndi draga úr hernaðarlegri og pólitískri getu nágrannaríkja og styrkja stöðu Ísraels á svæðinu. Að mati Hilmars skýrir þetta hvers vegna átök og uppbrot ríkja geta samrýmst hagsmunum Ísraels.
Kína og Rússland njóta efnahagslegs og pólitísks svigrúms
Í umræðunni kom fram að Kína geti styrkt stöðu sína á alþjóðavettvangi þegar athygli og hernaðarleg geta Bandaríkjanna beinist að Miðausturlöndum. Hilmar sagði að slíkt gefi kínverskum stjórnvöldum meira svigrúm í austurhluta Asíu þar sem samkeppni stórveldanna er mest. Hann benti jafnframt á að Rússland njóti hækkandi orkuverðs sem fylgir aukinni spennu á olíumörkuðum. Hærra verð á olíu og gasi styrki tekjugrunn rússneska ríkisins og bæti stöðu þess í alþjóðlegum samskiptum.
Riftun kjarnorkusamningsins veikti diplómatíska leið
Hilmar sagði að brotthvarf Bandaríkjanna frá kjarnorkusamningi við Íran hafi dregið úr möguleikum á pólitískri lausn deilunnar. Með því hafi spennan aukist og svigrúm fyrir hernaðarlega þróun stækkað. Hann taldi að í því umhverfi njóti þau ríki mest sem hafa hagsmuni af óstöðugleika eða geta nýtt sér breyttar aðstæður til að styrkja eigin stöðu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.