Pétur Gunnlaugsson ræddu við Vilhjálm Birgisson, formann Verkalýðsfélags Akraness og Starfsgreinasambandsins um hvað liggi að baki þrálátri verðbólgu á Íslandi. Vilhjálmur sagði að opinber stefna og ákvarðanir ríkis og sveitarfélaga hefðu sjálfar ýtt verðlagi upp á undanförnum árum og þannig grafið undan aðgerðum Seðlabankans til að hemja verðbólgu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Opinber útgjöld draga úr aðhaldi
Vilhjálmur gagnrýndi að ríkið og sveitarfélögin hefðu ekki sýnt nægilegt fjármálalegt aðhald. Þau hefðu aukið útgjöld og ráðist í framkvæmdir á sama tíma og Seðlabankinn héldi háum vöxtum til að kæla eftirspurn. Slík stefna, sagði hann, drægi úr áhrifum peningastefnunnar og gerði Seðlabankanum erfiðara að ná verðbólgu niður.
Húsnæðismál og gjöld sveitarfélaga
Sérstaklega gagnrýndi hann hvernig sveitarfélög hefðu hækkað kostnað við nýbyggingar með háum lóðaverðum og innviðagjöldum. Þegar byggingarlóð kostaði tugi milljóna áður en fyrsta skóflustunga væri tekin hækkaði það verð á íbúðum og ýtti undir verðbólgu á húsnæðismarkaði.
Seðlabankinn ekki barnanna bestur
Vilhjálmur nefndi einnig að Seðlabankinn væri alls ekki barnanna bestur því hann hefði sjálfur ráðist í milljarðaframkvæmdir á eigin húsnæði á sama tíma og hann hvatti aðra til aðhalds. Hann sagði að slíkt sendi röng skilaboð og væri dæmi um ósamræmi í opinberri stefnu.
Hækkandi opinber gjöld og þjónustugjöld
Auk þessa hefðu ýmis opinber gjöld og þjónustugjöld hækkað á undanförnum árum sem hann sagði einnig hafa haft bein áhrif á verðlag og aukið kostnað heimila og fyrirtækja.
Afleiðingar fyrir verðbólgu og heimili
Samkvæmt Vilhjálmi hefur þessi samsetning – aukin opinber útgjöld, hærri gjöld sveitarfélaga og dýrar framkvæmdir hins opinbera – gert verðbólguna þrálátari en ella. Þetta hafi hækkað daglegan kostnað heimila, aukið kostnað fyrirtækja og grafið undan aðgerðum Seðlabankans til að ná tökum á verðbólgu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.