Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Sigfús Aðalsteinsson og Baldur Borgþórsson frá Okkar borg – Þvert á flokka í síðdegisútvarpinu í dag um þéttingu byggðar í Reykjavík, bílastæðastefnu borgarinnar og umfangsmikil skipulagsverkefni í borginni þar á meðal í Úlfarsárdal og á Keldnalandi. Í umræðunni kom fram að núverandi skipulagsstefna hefði leitt til óseldra íbúða, óraunhæfrar nýtingar lands og versnandi lífsgæða í fjölmörgum hverfum borgarinnar. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fjöldi íbúða seljast ekki vegna bílastæðaskorts
Sigfús og Baldur sögðu að Reykjavíkurborg hefði sett mjög lágt viðmið um bílastæði í nýjum íbúðahverfum. Á mörgum byggingarreitum hefðu verið heimiluð aðeins 0,2 til 0,4 bílastæði á íbúð og sums staðar engin bílastæði. Baldur nefndi að í Gufunesi hefði hlutfallið verið komið niður í núll og að fólk væri í reynd sett í þá stöðu að vera án bílastæðis þótt það ætti bíl.
Þeir sögðu að þessi stefna hefði haft þær afleiðingar að mikill fjöldi nýrra íbúða seldist ekki. Fram kom í þættinum að um 5.100 íbúðir stæðu óseldar í Reykjavík og að um 87% þeirra væru nýjar íbúðir. Sigfús sagði að bílastæðaleysi væri bein skýring á því að íbúðirnar færu ekki út á markaðinn með eðlilegum hætti og að verktakar sætu uppi með íbúðir sem fólk vildi ekki kaupa við núverandi skilyrði.
Krafist algers viðsnúnings í bílastæðamálum
Sigfús og Baldur sögðu að eitt af fyrstu verkum framboðsins yrði að snúa þessari stefnu við. Samkvæmt því sem Baldur lýsti yrði skipulagsfulltrúa Reykjavíkurborgar óheimilt að samþykkja byggingaráform nema hverri íbúð fylgdi eitt bílastæði í bílakjallara og eitt bílastæði á lóð. Sigfús sagði að með þessu yrði skipulagið tengt raunverulegum þörfum borgarbúa og að ný íbúðabyggð yrði aftur samkeppnishæf. Baldur sagði að borgin þyrfti jafnframt að ræða við verktaka um nýja stefnu og nýjar leikreglur. Þar sem bílastæðaleysi hefði verið byggt inn í samþykktar forsendur gætu sum verkefni verið erfið að laga eftir á en í öðrum tilvikum væri hægt að milda skaðann með breytingum á útfærslu.
Úlfarsárdalur dæmi um ofþéttingu byggðar
Þeir tóku Úlfarsárdal sérstaklega sem dæmi um þróun sem hefði farið úr hófi. Þar kom fram að byggingarreiturinn M22 hefði upphaflega verið skipulagður fyrir 623 íbúðir á um 40 hektara landi. Baldur sagði að landið hefði síðan verið stækkað upp í um 50 hektara með breytingum sem næðu inn á svæði við tjarnir og að slíkt myndi raska náttúrulegu umhverfi. Í þættinum kom fram að ný áform gerðu ráð fyrir allt að 4.000 íbúðum á sama svæði. Baldur lýsti þessu sem uppbyggingu sem myndi fylla svæðið af blokkum og breyta ásýnd hverfisins grundvallarlega. Sigfús tók undir að þetta byggingamagn væri sett fram án þess að innviðir og forsendur um svæðið lægju skýrt fyrir.
Burðargeta svæðisins ókönnuð
Í þættinum spurði Arnþrúður um hvort farið hefði fram jarðvegsrannsókn eða jarðvegsboranir til að meta hversu mikill mýrlendisjarðvegur væri á svæðinu og hversu mikið byggingamagn landið bæri. Baldur sagði að slíkar boranir hefðu ekki verið gerðar og að engin slík rannsókn hefði legið fyrir þegar byggingamagnið væri aukið með þessum hætti. Þá benti Baldur á að vandamál hefðu áður komið upp í tengslum við framkvæmdir nærri tjörnum og votlendi og að þess vegna væri óásættanlegt að keyra áfram skipulag án þess að burðargeta og jarðvegsaðstæður væru staðfestar. Umræðan snerist þar bæði að áhættu í framkvæmdum og að því hvort byggingamagn væri sett fram á röngum forsendum.
Keldnaland tengt borgarlínuuppbyggingu
Keldnaland var nefnt sem annað dæmi. Sigfús og Baldur sögðu að landið hefði verið afhent til uppbyggingar með því skilyrði að þar risi svokallað borgarlínuhverfi. Þar væri gert ráð fyrir þúsundum íbúða með mikilli þéttingu í tengslum við Borgarlínuverkefnið og að skipulagið væri þannig mótað af samgöngustefnu sem framboðið vildi stöðva. Baldur bar þetta saman við svæði ofan við IKEA og Costco þar sem 1.603 íbúðir hefðu verið byggðar á 100 hektara landi. Hann sagði að þar sæist munurinn á hóflegri nýtingu lands og áformum sem væru sett fram með miklu þéttara byggingamagni á minna svæði.
Skipulagsstefna sett fram án raunverulegs samráðs
Sigfús og Baldur sögðu að þéttingarstefna borgarinnar hefði ítrekað verið innleidd án raunverulegs samráðs við íbúa. Skipulagsbreytingar hefðu verið kynntar þegar áformin væru í reynd orðin mótuð og íbúar staðið frammi fyrir breytingum sem breyttu hverfum þeirra grundvallarlega. Í þættinum kom fram að skipulagsmál hefðu bein áhrif á daglegt líf fólks og að þéttingin hefði aukið álag á innviði og grafið undan lífsgæðum. Sigfús og Baldur sögðu að nauðsynlegt væri að færa skipulagsákvarðanir nær borgarbúum og stöðva þróun sem byggði á ofþéttingu og bílastæðaleysi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.