Matthew Whitaker, sendiherra Bandaríkjanna hjá Atlantshafsbandalaginu, vill að NATO endurskipuleggi herstöðvar sínar og hernaðarmannvirki í Evrópu þannig að auðveldara verði að flytja hermenn og hergögn frá Vestur-Evrópu til austurhluta álfunnar. Tillagan kemur fram á sama tíma og Bandaríkjastjórn endurmetur hernaðarumsvif sín í Evrópu og leggur aukna áherslu á að evrópsku bandalagsríkin taki meiri ábyrgð á eigin vörnum. Þetta kemur fram í umfjöllun Politico.
Whitaker greindi frá þessu á öryggisráðstefnu í Varsjá á mánudag. Þar sagði hann nauðsynlegt að laga hernaðarskipulag NATO að breyttum öryggisaðstæðum í Evrópu.
Hann lagði sérstaka áherslu á að bandalagið gæti flutt herlið og búnað hratt austur á bóginn, þar sem líklegast væri að til hernaðarátaka kæmi í framtíðinni.
Vill endurskipuleggja herstöðvar og flutningaleiðir
Whitaker sagði að ýmis mannvirki og fyrirkomulag bandaríska heraflans í Evrópu væru orðin úrelt og þyrfti að taka til endurskoðunar.
Hann nefndi sérstaklega herstöðvar, eldsneytisflutninga og samninga sem gilda um staðsetningu bandarískra hermanna í Evrópu.
Tryggja að NATO geti brugðist hratt við hugsanlegum átökum í austurhluta álfunnar
Hann sagði hernaðarlega flutningsgetu skipta þar miklu máli og lagði áherslu á að auðvelda flutninga hermanna, vopna og annars búnaðar frá vestri til austurs.
Whitaker hefur rætt þessi mál við Andrius Kubilius, framkvæmdastjóra Evrópusambandsins á sviði varnarmála.
Evrópskir embættismenn hafa varað við því að Rússland gæti orðið tilbúið til árásar á NATO-ríki fyrir lok þessa áratugar.
Evrópa í 4. sæti hjá Bandaríkjastjórn
Whitaker sagði að Evrópa væri nú í 4. sæti á forgangslista Bandaríkjastjórnar í öryggis- og varnarmálum.
Öryggi Bandaríkjanna sjálfra væri í fyrsta sæti, þar á eftir kæmu vesturhvel jarðar og Kyrrahafssvæðið.
Þessi forgangsröðun endurspeglar þá stefnu Donalds Trump, Bandaríkjaforseta að beina aukinni athygli að öryggi Bandaríkjanna og öðrum heimshlutum þar sem bandarísk stjórnvöld telja mikilvæga hagsmuni vera í húfi.
Whitaker sagði nauðsynlegt að Bandaríkin gættu þess að dreifa hernaðarlegum kröftum sínum ekki um of.
„Stórveldi hafa yfirleitt lent í vandræðum þegar þau hafa teygt sig of langt,“ sagði hann.
Hann lagði áherslu á að bandalagsríkin yrðu að byggja upp eigin hernaðargetu í stað þess að treysta um of á Bandaríkin.
„Bandaríkin eru ekki að draga sig til baka. Við erum einfaldlega að biðja ykkur um að stíga fram,“ sagði Whitaker.
Engin ákvörðun tekin um brottflutning bandarískra hermanna
Þótt Whitaker hafi rætt nauðsyn þess að endurskipuleggja hernaðarmannvirki og staðsetningu herafla NATO tilkynnti hann ekki um neinar ákvarðanir um flutning eða fækkun bandarískra hermanna í Evrópu.
Bandaríkjastjórn vinnur nú að heildarendurskoðun á staðsetningu herafla síns og herstöðva erlendis.
Sú endurskoðun gæti haft áhrif á hvernig bandarískum hermönnum og hergögnum verður dreift milli einstakra heimshluta.
Whitaker sagði markmiðið ekki vera að Bandaríkin hættu að sinna skuldbindingum sínum gagnvart NATO heldur að evrópsku ríkin yrðu betur í stakk búin til að verja sig sjálf.
Gagnrýnir Tékkland fyrir ónóg framlög til varnarmála
Whitaker gagnrýndi einnig þau aðildarríki NATO sem verja ekki nægilegu fjármagni til varnarmála.
Hann nefndi sérstaklega Tékkland og sagðist nýlega hafa komið mjög skýrum skilaboðum á framfæri við stjórnmálaleiðtoga landsins. Áætlað er að útgjöld Tékklands til varnarmála nemi um 1,8% af vergri landsframleiðslu á þessu ári.
Það er undir 2% viðmiði Atlantshafsbandalagsins.
Whitaker sagði að Evrópuríkin yrðu að halda áfram að efla herafla sinn og bæta úr þeim veikleikum sem enn væru til staðar í sameiginlegum vörnum álfunnar.
Hann taldi að þrátt fyrir aukin útgjöld undanfarin ár skorti Evrópuríkin enn mikilvægan hernaðarbúnað og getu til að sinna eigin vörnum án verulegrar aðstoðar Bandaríkjanna.
Evrópa þarf að treysta minna á Bandaríkin í varnarmálum
Andrius Kubilius, framkvæmdastjóri ESB á sviði varnarmála, tók einnig þátt í umræðunum í Varsjá.
Hann lagði áherslu á að Evrópa þyrfti að treysta minna á Bandaríkin í varnarmálum og byggja upp eigin varnargetu.
Kubilius nefndi meðal annars þróun evrópskra varna gegn drónum, gervihnattasamskipti og aukna getu til eftirlits og upplýsingasöfnunar.
Hann sagði nauðsynlegt að Evrópuríkin gætu sjálf sinnt fleiri verkefnum sem þau hefðu hingað til verið háð Bandaríkjunum um.
Pólverjar vilja að NATO beri áfram ábyrgð á vörnum Evrópu
Marcin Przydacz, ráðgjafi forseta Póllands, tók undir kröfur um að Vestur-Evrópuríki ykju framlög sín til varnarmála.
Hann lagði þó áherslu á að Atlantshafsbandalagið, en ekki Evrópusambandið, ætti áfram að bera meginábyrgð á sameiginlegum vörnum Evrópu.
Pólsk stjórnvöld hafa lagt mikla áherslu á uppbyggingu herafla landsins og aukna viðveru NATO í austurhluta Evrópu.
Ummæli Whitaker í Varsjá sýna að Bandaríkjastjórn vill að evrópsku bandalagsríkin taki aukinn þátt í fjármögnun og framkvæmd sameiginlegra varna, á sama tíma og endurskoðað verður hvernig bandarískum herafla í Evrópu er fyrir komið.
Endanlegar ákvarðanir um hugsanlega flutninga herliðs og breytingar á bandarískum herstöðvum liggja þó ekki fyrir.