Vísindamenn í Bandaríkjunum hafa þróað blóðpróf sem getur greint merki um Alzheimer-sjúkdóm löngu áður en fyrstu einkenni koma fram. Rannsóknin var framkvæmd við Kaliforníuháskóla í San Francisco þar sem vísindamenn rannsökuðu tengsl ákveðinna próteina í blóði við breytingar á minni og hugsun hjá miðaldra fólki sem ekki var með heilabilun. Þetta segir í frétt Euronews.
Alzheimer er algengasta form heilabilunar en enn hefur ekki fundist lækning við sjúkdómnum þrátt fyrir að til séu lyf sem geta dregið úr einkennum.
Próteinin tengdust breytingum á minni og hugsun
Rannsakendur mældu svokölluð amyloid- og tau-prótein í blóðsýnum frá 1.350 einstaklingum á aldrinum 53 til 69 ára. Um 6% þátttakenda reyndust með hátt magn beggja próteina þrátt fyrir að vera ekki greindir með heilabilun. Þessir einstaklingar áttu erfiðara með að bregðast við breyttum upplýsingum og sýndu meiri vandkvæði við skipulagningu, ákvarðanatöku og verkefni sem krefjast einbeitingar og yfirsýnar. Þegar þátttakendur voru rannsakaðir aftur 5 árum síðar höfðu þeir sem mældust með hátt magn próteinanna versnað hraðar í munnlegu minni og upplýsingavinnslu.
Vonast til að hægt verði að greina sjúkdóminn fyrr
Vísindamenn segja niðurstöðurnar gefa von um að hægt verði að greina Alzheimer-áhættu mun fyrr og með einfaldari hætti en nú er mögulegt. Í dag eru meðal annars notaðar segulómunarrannsóknir til að greina heilabilun en þær eru bæði dýrar og ekki alltaf aðgengilegar. Kristine Yaffe, einn helsti höfundur rannsóknarinnar, sagði blóðpróf sem þetta geta opnað möguleika á snemmtækum aðgerðum sem gætu seinkað þróun sjúkdómsins.
Prófin komi ekki í stað endanlegrar greiningar
Sérfræðingar segja þó mikilvægt að fólk túlki niðurstöðurnar ekki sem endanlega greiningu á Alzheimer-sjúkdómi. Tara Spires-Jones, prófessor við Háskólann í Edinborg, sagði prófið aðeins gefa vísbendingu um mögulega þróun sjúkdómsins en ekki staðfesta greiningu. Hún sagði niðurstöðurnar aðeins vera einn hluta af stærri heildarmynd.
Lífsstíll getur haft áhrif á áhættuna
Rannsakendur benda einnig á að hægt sé að draga úr áhættu á heilabilun með breytingum á lífsstíl. Meðal áhættuþátta sem hægt er að hafa áhrif á eru reykingar, hreyfingarleysi, þunglyndi, slæm hjartaheilsa og lítil andleg örvun. Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni voru um 57 milljónir manna með heilabilun árið 2021 og nærri 10 milljónir nýrra tilfella greinast á hverju ári.