Bresk stjórnvöld hafa í vaxandi mæli tekið upp aðferðir við stjórnun samfélagsins sem minna á stjórnarhætti breska heimsveldisins á nýlendutímanum. Þetta kemur fram í grein eftir David Betz, prófessor í nútímahernaði við King’s College London, og Michael Rainsborough, prófessor í hernaðarstefnufræðum við Deakin-háskóla í Ástralíu. Þeir telja að fjöldainnflytjendur, fjölmenningarstefna og aukið eftirlit með samfélagshópum hafi breytt sambandi breskra stjórnvalda við almenning og grafið undan sameiginlegri þjóðarvitund. Greinin var birt á vef Dailysceptic.
Höfundarnir hafa báðir áratugalanga reynslu af rannsóknum á hernaði, öryggismálum og stjórnmálum. Betz hefur meðal annars rannsakað borgarastyrjaldir, uppreisnir og samfélagsleg átök, en Rainsborough, sem áður var deildarforseti hernaðarfræðideildar King’s College London, hefur sérhæft sig í hernaðarstefnu og þjóðaröryggismálum.
Stjórnvöld reiði sig á leiðtoga aðskildra samfélagshópa
Höfundarnir bera stjórnarhætti í Bretlandi saman við aðferðir breska heimsveldisins, þar sem yfirvöld studdust við leiðtoga einstakra þjóðernis- og trúarhópa til að tryggja stöðugleika og halda ólíkum samfélögum undir sameiginlegri stjórn.
Þeir telja að bresk stjórnvöld hafi í kjölfar mikilla innflytjenda tekið upp sambærilegar aðferðir með því að veita fulltrúum tiltekinna samfélagshópa áhrif á opinberar ákvarðanir. Slíkt fyrirkomulag geti styrkt aðgreiningu hópanna fremur en að stuðla að sameiginlegri þjóðarvitund.
Í greininni er sérstaklega fjallað um áhrif fjölskyldu- og ættartengsla meðal íbúa af pakistönskum uppruna á bresk stjórnmál. Höfundarnir benda á að slík tengsl hafi meðal annars verið nýtt til að afla atkvæða og hafa áhrif á val frambjóðenda, einkum innan Verkamannaflokksins.
Þeir vísa jafnframt til þingkosninganna 2024 þegar fjórir sjálfstæðir frambjóðendur, sem lögðu áherslu á málefni Palestínu, sigruðu frambjóðendur Verkamannaflokksins. Að þeirra mati sýnir það hvernig samfélagshópar sem áður studdu tiltekinn stjórnmálaflokk geti þróast í sjálfstæð stjórnmálaöfl.
Ótti við ásakanir um kynþáttafordóma hafi hindrað rannsóknir
Í greininni er einnig fjallað um kynferðislega misnotkun barna í nokkrum breskum bæjum. Höfundarnir telja að viðleitni stjórnvalda til að forðast spennu milli þjóðernishópa hafi haft áhrif á viðbrögð lögreglu og félagsmálayfirvalda.
Þeir vísa til rannsóknar Alexis Jay frá árinu 2014 þar sem áætlað var að um 1.400 börn hefðu sætt kynferðislegri misnotkun í Rotherham á árunum 1997 til 2013. Ótti við ásakanir um kynþáttafordóma hafi verið meðal þeirra þátta sem urðu til þess að yfirvöld brugðust ekki nægilega snemma við brotunum.
Einnig er vísað til úttektar Louise Casey frá árinu 2025 þar sem fram kom að upplýsingar um þjóðernisuppruna grunaðra gerenda vantaði í um tvo þriðju hluta skráninga. Gögn frá þremur lögregluumdæmum hafi jafnframt sýnt að karlar af pakistönskum uppruna voru hlutfallslega fjölmennir meðal grunaðra í málum sem vörðuðu skipulagða kynferðislega misnotkun barna.
Höfundarnir telja að þegar yfirvöld láti áhyggjur af samskiptum þjóðernishópa hafa áhrif á rannsóknir sakamála sé grafið undan trausti almennings á réttarkerfinu og jafnræði borgaranna gagnvart lögunum.
Aukið eftirlit með pólitískum skoðunum
Betz og Rainsborough beina einnig sjónum að nýrri stefnu breskra stjórnvalda frá árinu 2026, Protecting What Matters, þar sem gert er ráð fyrir auknu samstarfi sveitarstjórna, lögreglu og öryggisstofnana til að fylgjast með spennu milli samfélagshópa.
Þeir vara við því að slíkt eftirlit geti náð til lögmætrar pólitískrar andstöðu og skoðana sem stjórnvöld telji óæskilegar.
Í því sambandi vísa þeir til úttektar Williams Shawcross frá árinu 2023 á bresku forvarnaráætluninni Prevent. Þar hafi komið fram að opinber greining á hægriöfgum hefði meðal annars tekið til hefðbundinna íhaldssamra sjónarmiða, þjóðerniskenndar og stuðnings við útgöngu Bretlands úr Evrópusambandinu.
Höfundarnir leggja áherslu á að stjórnvöld eigi að beina öryggiseftirliti að ofbeldi, hvatningu til lögbrota og öðrum ólögmætum athöfnum en ekki pólitískum skoðunum sem stangist á við stefnu ríkisstjórnarinnar.
Gjáin milli almennings og stjórnvalda fari vaxandi
Í greininni kemur fram að ítrekuð kosningaloforð um að draga úr innflytjendum hafi ekki gengið eftir. Höfundarnir telja að þetta hafi aukið vantraust á stjórnmálastéttinni, einkum meðal þeirra sem telja að lýðfræðilegar og menningarlegar breytingar hafi orðið án samþykkis almennings.
Þeir gagnrýna jafnframt stefnu stjórnvalda frá árinu 2018 þar sem samþætting innflytjenda var skilgreind sem gagnkvæmt ferli sem krefðist aðlögunar bæði nýrra íbúa og þeirra sem fyrir væru.
Að þeirra mati felur sú nálgun í sér að stjórnvöld taki sér vald til að móta þjóðernisvitund og samfélagsgerð í stað þess að byggja á þeirri þjóðfélagslegu samstöðu sem þegar sé til staðar.
Þeir telja að þegar gagnrýni á innflytjendastefnu og samfélagsbreytingar sé afgreidd sem fordómar eða öfgahyggja aukist fjarlægðin milli stjórnvalda og almennings enn frekar.
Vara við borgaralegum átökum
Í niðurlagi greinarinnar vara Betz og Rainsborough við því að áframhaldandi þróun geti grafið undan lögmæti breskra ríkisstofnana í augum almennings. Þegar stórir hópar telji stjórnvöld ekki lengur gæta hagsmuna sinna geti andstaða við einstakar ákvarðanir þróast yfir í höfnun á stjórnskipaninni sjálfri.
Þeir telja að slíkt ástand geti að lokum leitt til skipulagðrar andspyrnu og jafnvel ofbeldisfullra átaka ef almenningur missi trúna á að hægt sé að knýja fram breytingar með lýðræðislegum hætti.
Höfundarnir draga þá ályktun að breska ríkið sé að endurtaka mistök eigin nýlendusögu með því að stjórna samfélaginu sem safni aðskildra hópa fremur en einni þjóð. Þeir vara við því að ríki sem komi fram við borgarana eins og þegna undir erlendu yfirvaldi geti að lokum staðið frammi fyrir andspyrnu gegn eigin stjórn.