Breski sjóherinn hefur sent þrjá af fjórum kjarnorkuvopnuðum kafbátum sínum af Vanguard-gerð á haf út samtímis, í fyrsta sinn í að minnsta kosti sjö ár. Kafbátarnir eru búnir Trident-eldflaugum með kjarnaoddum og hefur hver þeirra eyðingarmátt sem er meiri en samanlagður sprengikraftur allra þeirra sprengja sem notaðar voru af stríðsaðilum í síðari heimsstyrjöldinni. Ekki hefur verið upplýst hvar kafbátarnir eru staddir, en óvenjuleg viðvera þeirra á hafi úti kemur á sama tíma og alþjóðleg spenna hefur aukist og Bretland og Frakkland hafa í fyrsta sinn haldið sameiginlega heræfingu þar sem kjarnorkuárás var líkt eftir. Þetta segir í umfjöllun The Times.
Samkvæmt upplýsingum sem The Times hefur eftir heimildarmönnum innan breska sjóhersins er þó ekki um sérstaka hernaðarlega stigmögnun að ræða. Þrír kafbátar séu nú á sjó vegna þess að HMS Vigilant hafi snúið aftur til starfa eftir umfangsmikið viðhald, en endurkoma hans er talin mikilvæg fyrir getu sjóhersins til að halda úti samfelldri kjarnorkufælingu.
Ekki vitað hvert kafbátarnir voru sendir eða nákvæmlega hvaða verkefnum þeir sinna
Ekki hefur verið upplýst hvert kjarnorkukafbátarnir þrír voru sendir, á hvaða hafsvæðum þeir eru staddir eða hver nákvæm verkefni þeirra eru. Breski sjóherinn heldur staðsetningu kafbáta sinna leyndri af öryggisástæðum og hafa engar upplýsingar verið birtar um fyrirhugaðar siglingaleiðir þeirra eða þau svæði sem þeir kunna að starfa á.
Þó hefur komið fram að einn kafbátanna sé í hefðbundinni kjarnorkufælingarferð, annar sé í undirbúningi fyrir að taka við því hlutverki og sá þriðji, HMS Vigilant, hafi farið á haf út til reynslusiglinga eftir umfangsmikið viðhald. Ekki liggur fyrir hvort kafbátarnir hafi fengið einhver viðbótarverkefni eða hvort siglingar þeirra tengist öðrum hernaðaraðgerðum.
Breski sjóherinn rekur fjóra Vanguard-kafbáta sem bera Trident-kjarnorkueldflaugar og gegna lykilhlutverki í kjarnorkuvörnum Bretlands. Að jafnaði er að minnsta kosti einn þeirra stöðugt á eftirlitsferð á hafi úti, þar sem hann getur haldið sig í felum og brugðist við ef Bretland verður fyrir kjarnorkuárás.
Heimildarmaður The Times lýsti því sem óvenjulegu að þrír kafbátar væru á sjó samtímis, en sagði jafnframt að staðan sýndi að rekstrargeta kafbátaflotans hefði batnað.
HMS Vigilant snýr aftur eftir langvarandi viðhald
Endurkoma HMS Vigilant hefur sérstaka þýðingu fyrir breska sjóherinn þar sem aðeins tveir Vanguard-kafbátar hafa verið tiltækir til þjónustu á undanförnum árum.
Það hefur leitt til þess að áhafnir hafa þurft að vera mun lengur á sjó en almennt er æskilegt.
Heimildarmaður innan sjóhersins sagði við The Times að endurkoma Vigilant væru mjög góðar fréttir.
„Það eru virkilega góðar fréttir ef Vigilant er kominn aftur, því það þýðir að þessum fáránlega löngu eftirlitsferðum getur lokið,“ sagði hann.
Hann bætti við að sjóherinn ætti nú að geta farið úr því að skipta verkefnum milli tveggja kafbáta yfir í þriggja kafbáta fyrirkomulag.
Með því væri hægt að dreifa álagi betur og stytta þann tíma sem áhafnir þurfa að dvelja samfellt á hafi úti.
Áhafnir hafa dvalið meira en 200 daga samfellt á sjó
Vegna takmarkaðs fjölda tiltækra kafbáta hafa breskir kafbátasjómenn á undanförnum árum þurft að sinna óvenjulega löngum eftirlitsferðum.
HMS Vanguard var meðal annars á sjó í meira en 200 daga samfellt í einni lengstu ferð sinnar tegundar.
Lengsta skráða ferðin samkvæmt umfjölluninni var farin af HMS Victorious árið 2021 og stóð í 207 daga.
Slíkar ferðir fela í sér mikla einangrun fyrir áhafnirnar, enda eru kafbátarnir lengst af á kafi og samskipti við umheiminn takmörkuð.
Á meðan á eftirlitsferðum stendur fá áhafnarmeðlimir aðeins ein stutt textaskilaboð frá fjölskyldum sínum í hverri viku.
Skilaboðin kallast family-gram og fara í gegnum yfirmann kafbátsins sem yfirfer efni þeirra áður en þau eru afhent.
Tilgangurinn er að koma í veg fyrir að upplýsingar sem gætu haft neikvæð áhrif á starfsgetu eða andlegt ástand áhafnarinnar berist til hennar meðan á verkefninu stendur.
Fjórði kafbáturinn hefur verið í viðhaldi frá árinu 2023
HMS Victorious, fjórði kafbáturinn í Vanguard-flotanum, hefur verið í umfangsmiklu viðhaldi í flotastöðinni HMNB Devonport frá árinu 2023.
Það hefur takmarkað möguleika breska sjóhersins á að halda fleiri en tveimur kafbátum tiltækum til þjónustu samtímis.
Með endurkomu HMS Vigilant hefur því skapast svigrúm til að breyta fyrirkomulagi eftirlitsferða og draga úr álagi á áhafnir.
Vanguard-kafbátarnir eru mikilvægasti hluti kjarnorkufælingar Bretlands og er stöðug viðvera að minnsta kosti eins þeirra á hafi úti talin ein helsta öryggistrygging landsins.
Bretland og Frakkland æfðu kjarnorkuárás saman
Samhliða aukinni viðveru bresku kjarnorkukafbátanna á hafi úti hafa Bretland og Frakkland aukið hernaðarsamstarf sitt á sviði kjarnorkuvarna.
Í síðustu viku tóku orrustuþotur breska flughersins þátt í sameiginlegri æfingu með franska flughernum þar sem kjarnorkuárás var líkt eftir.
Þetta var í fyrsta sinn sem ríkin tvö héldu slíka sameiginlega æfingu.
Heimildarmaður The Times sagði að tímasetning æfingarinnar og sú staðreynd að þrír breskir kjarnorkukafbátar væru samtímis á sjó væri tilviljun.
Hann lagði áherslu á að staðan tengdist ekki neinni sérstakri eða yfirvofandi ógn og fæli ekki í sér stigmögnun kjarnorkuviðbúnaðar.
Hver kafbátur með gríðarlegan eyðingarmátt
Vanguard-kafbátarnir eru búnir Trident-eldflaugakerfinu sem gerir þeim kleift að bera kjarnorkuodda yfir mjög langar vegalengdir.
Samkvæmt umfjölluninni er eyðingarmáttur hvers kafbáts meiri en samanlagður sprengikraftur þeirra hefðbundnu sprengja og kjarnorkusprengja sem notaðar voru í síðari heimsstyrjöldinni.
Kafbátarnir eru hannaðir til að geta haldið sig óséðir á hafi úti um langan tíma og þannig tryggt að Bretland hafi áfram getu til kjarnorkugagnárásar jafnvel þótt hernaðarmannvirki á landi verði fyrir árás.
Þetta fyrirkomulag er grundvöllur breskrar kjarnorkufælingarstefnu.
Viðhaldsörðugleikar hafa einnig haft áhrif á herskipaflotann
Breski sjóherinn hefur á undanförnum misserum glímt við viðhaldsvanda sem hefur haft áhrif á getu hans til að bregðast hratt við hernaðarlegum atburðum.
Eftir að ráðist var á bresku herstöðina RAF Akrotiri í mars ákváðu stjórnvöld að senda tundurspillinn HMS Dragon, sem er af Type 45-gerð, til að bregðast við stöðunni.
Vegna tafa sem tengdust viðhaldi tók hins vegar þrjár vikur að koma skipinu af stað.
HMS Dragon sneri aftur til Bretlands fyrr í október.
Atvikið vakti athygli á þeim erfiðleikum sem breski sjóherinn hefur glímt við við að halda herskipum sínum tiltækum til verkefna.
Endurkoma Vigilant styrkir viðbúnað breska sjóhersins
Þótt samtímis viðvera þriggja kjarnorkuvopnaðra kafbáta á hafi úti sé óvenjuleg benda heimildarmenn innan sjóhersins á að hún sé fyrst og fremst afleiðing bættrar rekstrargetu flotans.
Endurkoma HMS Vigilant gerir sjóhernum kleift að dreifa verkefnum milli fleiri kafbáta og draga úr þeim óvenjulega löngu eftirlitsferðum sem áhafnir hafa þurft að sinna.
Á sama tíma kemur staðan upp við aukna alþjóðlega spennu og aukið samstarf Bretlands og Frakklands um kjarnorkuvarnir.
Breski sjóherinn heldur áfram þeirri stefnu að tryggja stöðuga viðveru að minnsta kosti eins Trident-kafbáts á hafi úti, en með þremur kafbátum samtímis í þjónustu hefur svigrúm hans til að sinna því verkefni aukist verulega.