Búlgaría stendur frammi fyrir mögulegum refsiaðgerðum frá Evrópusambandinu vegna mikils fjárlagahalla aðeins nokkrum mánuðum eftir að landið tók upp evruna. Rumen Radev forsætisráðherra sakar fyrrverandi ríkisstjórn landsins um að hafa fegrað efnahagstölur til að tryggja inngöngu Búlgaríu í evrusvæðið.
Segir fyrri ríkisstjórn hafa blekkt ESB um stöðu hagkerfisins
Radev sagði á ríkisstjórnarfundi í Sofíu að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins muni 3. júní birta formlega skýrslu sem setji af stað sérstakt eftirlitsferli vegna of mikils fjárlagahalla. Samkvæmt reglunum þarf Búlgaría að færa hallann niður fyrir 3% af vergri landsframleiðslu, en hallinn var 3,5% á síðasta ári og spár gera ráð fyrir enn meiri halla næstu ár. Radev sagði fyrri ríkisstjórn hafa skilið eftir sig „erfiðan arf“ vegna vanrækslu, vanhæfni, popúlisma og fjármálalegrar óstjórnar.
„Þeir lugu til að koma Búlgaríu inn í evruna. Bólan er sprungin,“ sagði forsætisráðherrann.
ESB getur fryst styrki og lagt á sektir
Ef Búlgaría nær ekki að lækka hallann getur Evrópusambandið gripið til refsiaðgerða, þar á meðal fryst styrki til landsins og lagt á reglubundnar sektir sem geta numið allt að 0,05% af vergri landsframleiðslu á sex mánaða fresti.
Framkvæmdastjórn ESB spáir því að fjárlagahallinn fari í 4,1% á þessu ári og 4,3% árið 2027.
Tölur hafi verið fegraðar fyrir evruaðild
Búlgaría gekk inn í evrusvæðið 1. janúar 2026 eftir að hafa naumlega uppfyllt skilyrði sambandsins, sérstaklega varðandi verðbólgu. Gagnrýnendur hafa lengi haldið því fram að stjórnvöld hafi gripið til tímabundinna aðgerða til að lækka verðbólgutölur rétt fyrir inngönguna. Meðal annars var bent á að stjórnvöld hefðu lækkað daggjöld á sjúkrahúsum um rúm 82% og skorið niður lestarfargjöld til að hafa áhrif á verðbólgumælingar.
Vildi þjóðaratkvæðagreiðslu um evruna
Radev hefur sjálfur ekki verið andvígur evrunni sem slíkri en sagði að ákvörðun um upptöku hennar hefði átt að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu. Búlgarska þingið hafnaði þeirri tillögu, en Radev sakaði stjórnmálaelítuna um að hafa neitað almenningi um réttinn til að taka afstöðu til framtíðar landsins innan evrusvæðisins.
Forsætisráðherrann hefur jafnframt talað fyrir raunsærri samskiptum við Rússland og verið andvígur hernaðaraðstoð við Úkraínu.