Lily Abdelshahed, sem áður hét Paulus Abdelshahed, afplánar lífstíðarfangelsi í Svíþjóð fyrir að hafa myrt tvö ung börn sín. Eftir að hafa breytt lagalegri kynskráningu sinni úr karli í konu var Abdelshahed flutt úr karlafangelsi í kvennafangelsið í Ystad. Þar hafa nokkrir kvenfangar lýst ótta og óöryggi vegna hegðunar hennar og hafa komið fram ásakanir um kynferðislega áreitni. Málið hefur vakið athygli í Svíþjóð og spurningar um hvernig fangelsisyfirvöld eigi að bregðast við þegar fangar breyta lagalegri kynskráningu sinni. Fjallað er um málið á Berlingske.
Sænska dagblaðið Expressen hefur fjallað um málið og rætt við fanga sem lýsa óviðeigandi hegðun Abdelshahed í fangelsinu. Sænski vefmiðillinn Petterssons hefur einnig tekið málið til umfjöllunar og rakið aðdraganda þess, allt frá morðunum á börnunum árið 2024 til flutningsins í kvennafangelsið.
Myrti sjö og átta ára börn sín með helíum
Abdelshahed, sem er egypskur ríkisborgari, var dæmd í lífstíðarfangelsi í desember 2024 fyrir að hafa myrt tvö börn sín í Södertälje í Svíþjóð. Börnin, sjö og átta ára gömul, fundust látin á heimili fjölskyldunnar 23. apríl sama ár þegar móðir þeirra kom heim.
Rannsókn lögreglu leiddi í ljós að börnin höfðu verið kæfð með helíumgasi. Abdelshahed var handtekin á vettvangi og játaði að hafa orðið börnunum að bana, en neitaði því að morðin hefðu verið skipulögð fyrirfram.
Héraðsdómur Södertälje komst hins vegar að þeirri niðurstöðu að morðin hefðu verið framin að vel ígrunduðu ráði og einkenndust af sérstakri miskunnarleysi. Abdelshahed var dæmd í lífstíðarfangelsi og brottvísun frá Svíþjóð að lokinni afplánun.
Málinu var áfrýjað til áfrýjunardómstólsins Svea hovrätt, sem staðfesti lífstíðardóminn í febrúar 2025. Verjandi Abdelshahed hafði farið fram á að fangelsisrefsingu yrði breytt í réttargeðræna meðferð eða að refsingin yrði milduð, en dómstóllinn hafnaði þeim kröfum.
Réttargeðræn rannsókn hafði áður leitt í ljós að Abdelshahed þjáðist ekki af alvarlegri geðröskun í skilningi sænskra laga.
Breytti lagalegri kynskráningu í fangelsinu
Eftir að dómurinn féll var Abdelshahed vistuð í Tidaholm, öryggisfangelsi fyrir karla. Árið 2025 tók hún hins vegar upp fornafnið Lily og fékk samþykkta breytingu á lagalegri kynskráningu sinni úr karli í konu.
Breytingin var gerð eftir að ný sænsk lög um lagalega kynskráningu tóku gildi 1. júlí 2025. Lögin auðvelduðu einstaklingum að breyta skráðu kyni sínu án þess að þurfa að gangast undir líkamlegar kynleiðréttingaraðgerðir.
Í kjölfar breytingarinnar þurftu sænsk fangelsisyfirvöld að endurmeta vistun Abdelshahed, þar sem Tidaholm er karlafangelsi.
Samkvæmt gögnum sænsku fangelsismálastofnunarinnar, Kriminalvården, var Abdelshahed fyrst aðskilin frá öðrum föngum vegna þess að talið var að öryggi hennar gæti verið í hættu.
Í ákvörðun fangelsisyfirvalda kom fram að þar sem Abdelshahed hefði breytt lagalegri kynskráningu sinni tilheyrði hún ekki lengur þeim hópi fanga sem Tidaholm væri ætlað að vista. Því var ákveðið að flytja hana í annað fangelsi þar sem hún gæti tekið þátt í daglegu lífi með öðrum föngum.
Abdelshahed var í kjölfarið flutt í kvennafangelsið í Ystad.
Kvenfangar saka Abdelshahed um kynferðislega áreitni
Eftir flutninginn hafa nokkrir kvenfangar lýst ótta og óöryggi vegna hegðunar Abdelshahed.
Í umfjöllun Expressen kemur fram að fangar hafi sakað hana um að sýna kynfæri sín og ganga um fangelsið í stuttum náttkjól án þess að hylja sig nægilega.
Einn fanganna lýsti Abdelshahed sem hávaxinni, herðabreiðri og skeggjaðri og sagði hegðun hennar valda mikilli vanlíðan meðal kvennanna.
„Lily er hávaxin, breiðvaxin og skeggjuð og gengur um í of stuttum náttkjól þannig að getnaðarlimurinn hangir óvarinn,“ sagði fanginn í samtali við Expressen.
Fleiri fangar hafa samkvæmt umfjölluninni lýst því að þeim finnist þær ekki öruggar í fangelsinu vegna hegðunar hennar.
Abdelshahed hefur verið kærð til lögreglu vegna gruns um kynferðislega áreitni, en rannsókn málsins var felld niður vegna skorts á sönnunargögnum.
Fangelsisstjóri viðurkennir að skýrar reglur skorti
Anders Jansson, forstöðumaður fangelsisins í Ystad, hefur tjáð sig um málið og segir starfsemi fangelsisins almennt ganga vel.
Hann viðurkennir þó að starfsfólk hafi ekki nægilega skýrar leiðbeiningar um hvernig bregðast eigi við ákveðnum aðstæðum sem geta komið upp þegar fangar hafa breytt lagalegri kynskráningu sinni.
Málið hefur því vakið spurningar um hvernig sænsk fangelsisyfirvöld eigi að samræma réttindi einstaklinga sem breyta kynskráningu sinni og öryggi annarra fanga.
Samkvæmt þeim upplýsingum sem fram hafa komið var ákvörðunin um flutning Abdelshahed tekin á grundvelli breyttrar lagalegrar kynskráningar hennar.
Ný sænsk lög auðvelduðu breytingu á kynskráningu
Sænska þingið samþykkti í apríl 2024 ný lög sem auðvelda einstaklingum að breyta lagalegri kynskráningu sinni. Lögin tóku gildi 1. júlí 2025 og gera ekki kröfu um að einstaklingar gangist undir skurðaðgerð til að fá breytinguna samþykkta.
Lögin voru samþykkt með stuðningi þingmanna Moderaterna, Liberalerna, Socialdemokraterna, Vänsterpartiet, Miljöpartiet og Centerpartiet. Kristilegir demókratar og Svíþjóðardemókratar greiddu atkvæði gegn þeim.
Í tilviki Abdelshahed varð breytingin á kynskráningu til þess að fangelsisyfirvöld ákváðu að hún skyldi ekki lengur afplána í karlafangelsi.
Samkvæmt upplýsingum Petterssons hafði Abdelshahed áður verið tilkynnt fyrir að skemma nærfatnað sinn í Tidaholm með því að breyta karlmannsnærfötum í kvenmannsnærföt.
Lífstíðardómurinn stendur óbreyttur
Þótt Abdelshahed hafi breytt nafni sínu og lagalegri kynskráningu hefur það engin áhrif haft á lífstíðardóminn sem hún hlaut fyrir morðin á börnum sínum.
Áfrýjunardómstóll staðfesti bæði fangelsisrefsingu og ákvörðun um brottvísun frá Svíþjóð að lokinni afplánun.
Nýjustu ásakanirnar um hegðun hennar í kvennafangelsinu hafa hins vegar vakið frekari umræðu um framkvæmd sænskra laga um kynskráningu og hvaða sjónarmið eigi að ráða þegar ákveðið er hvar fangar afplána dóma sína.
Fangelsisyfirvöld hafa viðurkennt að skýrari reglur skorti um tilteknar aðstæður, en lögreglurannsókn vegna ásakana um kynferðislega áreitni hefur verið felld niður vegna ónógra sönnunargagna.