
Danska þingið hefur samþykkt nýjan varnarsamning við Bandaríkin og Grænland með 109 atkvæðum gegn engu. Samningurinn veitir Bandaríkjunum heimild til að auka hernaðarumsvif sín á Grænlandi, koma upp nýjum varnarsvæðum og stækka starfsemi sína á núverandi herstöð. Samningurinn staðfestir jafnframt áframhaldandi fullveldi Danmerkur og sjálfsákvörðunarrétt Grænlendinga.
Bandaríkin fá heimild til að koma upp nýjum herstöðvum
Samningurinn var samþykktur á danska þinginu fimmtudaginn 19. nóvember án mótatkvæða eða hjásetu þeirra 109 þingmanna sem greiddu atkvæði. Grænlenska þingið hafði áður samþykkt hann 3. nóvember með 16 atkvæðum gegn engu, en 7 þingmenn sátu hjá.
Samkvæmt samningnum fá Bandaríkin heimild til að koma upp nýjum varnarsvæðum við Narsarsuaq á Suður-Grænlandi og Mestersvig á austurströnd eyjunnar. Þá verður heimilt að stækka og nútímavæða starfsemi bandaríska hersins á Pituffik-herstöðinni á norðvesturhluta Grænlands.
Samningurinn gerir einnig ráð fyrir að Bandaríkin geti óskað eftir frekari varnarsvæðum og hernaðarmannvirkjum á eyjunni. Slíkar framkvæmdir þurfa samþykki danskra og grænlenskra stjórnvalda og taka verður tillit til hagsmuna íbúa og umhverfis.
Grænland verður hluti af Golden Dome eldflaugavarnarkerfinu
Samningurinn opnar jafnframt fyrir að Grænland verði hluti af Golden Dome, fyrirhuguðu eldflaugavarnarkerfi Bandaríkjanna. Kerfinu er ætlað að styrkja varnir Norður-Ameríku gegn eldflaugaárásum og verður Grænland mikilvægur þáttur í þeirri varnaráætlun vegna landfræðilegrar legu sinnar.
Bandarískum herflugvélum og herskipum verða einnig tryggð aukin réttindi til ferða um grænlenskt yfirráðasvæði og hafsvæði í tengslum við sameiginlegar varnir.
Samkomulagið byggist á varnarsamningi Danmerkur og Bandaríkjanna frá árinu 1951 en felur í sér víðtækari heimildir og skýrara fyrirkomulag um framtíðaruppbyggingu bandaríska hersins á Grænlandi.
Þá er sérstaklega kveðið á um að ríki utan Atlantshafsbandalagsins fái ekki að koma upp hernaðarmannvirkjum á eyjunni. Ákvæðið tengist meðal annars áhyggjum Bandaríkjanna og evrópskra bandamanna af vaxandi áhrifum Rússlands og Kína á norðurslóðum.
Danir segja samninginn draga úr óvissu um framtíð Grænlands
Lars Løkke Rasmussen, utanríkisráðherra Danmerkur, fagnaði samþykkt þingsins og lýsti samningnum sem mikilvægu skrefi til að draga úr óvissu um stöðu Grænlands og framtíð varnarsamstarfsins við Bandaríkin.
Kenneth Howery, sendiherra Bandaríkjanna í Danmörku, fagnaði einnig einróma samþykktinni og lýsti samningnum sem mikilvægum áfanga í samstarfi ríkjanna um varnir Grænlands, Norður-Ameríku og Atlantshafsbandalagsins.
Samningurinn öðlast gildi þegar nauðsynlegum formlegum tilkynningum hefur verið lokið. Ekki þarf samþykki öldungadeildar Bandaríkjaþings.
Með samþykkt danska þingsins hefur því verið lagður lagalegur grundvöllur að umfangsmeiri hernaðarviðveru Bandaríkjanna á Grænlandi, án þess að breyting verði á fullveldi yfir eyjunni.
