Demókrataflokkurinn hefur náð meirihluta í bæði fulltrúadeild og öldungadeild Bandaríkjaþings eftir þingkosningarnar 3. nóvember. Flokkurinn vann fjölda þingsæta af Repúblikönum, meðal annars í ríkjum þar sem þeir hafa haft sterka stöðu undanfarin ár. Þetta er í fyrsta sinn í um tvo áratugi sem Demókratar ná meirihluta í báðum deildum á sama tíma og forseti Bandaríkjanna kemur úr röðum Repúblikanaflokksins.
Samkvæmt umfjöllun Politico réð óánægja kjósenda með hækkandi framfærslukostnað og efnahagsástandið miklu um úrslitin. Demókrötum tókst jafnframt að laða að öfluga frambjóðendur í mikilvægum kjördæmum og vinna þingsæti í ríkjum þar sem Repúblikanar höfðu sigrað með miklum mun í fyrri kosningum. Donald Trump óskaði Demókrötum til hamingju með sigurinn og sagði þá hafa staðið sig vel í kosningabaráttunni. Þá sagði Trump að hann gæti vel unnið með Demókrötum í mörgum málum.
Demókratar vinna að minnsta kosti sjö sæti í öldungadeildinni
Demókratar þurftu að bæta við sig fjórum sætum í öldungadeildinni til að ná þar meirihluta. Samkvæmt þeim niðurstöðum sem lágu fyrir að morgni miðvikudags höfðu þeir unnið sjö sæti sem áður voru í höndum Repúblikana.
Flokkurinn vann sæti í Norður-Karólínu, Suður-Karólínu, Texas, Ohio, Iowa, Kansas og Maine. Talningu var enn ólokið í nokkrum ríkjum og því lá endanleg skipting þingsæta ekki fyrir.
Úrslitin eru sérstaklega athyglisverð í ljósi þess að Demókratar þurftu að vinna kosningar í nokkrum ríkjum þar sem Repúblikanar höfðu haft yfirburðastöðu. Árangurinn tryggir flokknum meirihluta í öldungadeildinni þegar nýtt þing kemur saman í janúar.
Repúblikanar missa einnig meirihlutann í fulltrúadeildinni
Demókratar unnu jafnframt fjölda kjördæma í fulltrúadeild Bandaríkjaþings sem áður voru í höndum Repúblikana. Meðal þeirra eru kjördæmi í Iowa, Pennsylvaníu, Wisconsin og New Jersey.
Með þessum sigrum hefur flokkurinn tryggt sér meirihluta í fulltrúadeildinni, þótt enn sé beðið niðurstöðu í nokkrum kjördæmum.
Hakeem Jeffries, leiðtogi Demókrata í fulltrúadeildinni, er talinn munu taka við embætti forseta deildarinnar þegar nýtt þing kemur saman í janúar. Chuck Schumer, sem hefur leitt minnihluta Demókrata í öldungadeildinni, er sömuleiðis talinn munu taka við sem leiðtogi meirihlutans.
Endanleg stærð meirihlutans í hvorri deild mun skýrast þegar talningu lýkur í þeim ríkjum og kjördæmum þar sem úrslit liggja enn ekki fyrir.
Hækkandi framfærslukostnaður hafði mikil áhrif á kosningarnar
Efnahagsmál voru meðal helstu viðfangsefna kosningabaráttunnar og lögðu Demókratar mikla áherslu á hækkandi framfærslukostnað, verðbólgu og fjárhagsstöðu bandarískra heimila.
Stríðið við Íran og áhrif þess á eldsneytisverð og efnahagslífið voru einnig meðal þeirra mála sem settu svip sinn á kosningarnar.
Samkvæmt Politico tókst Demókrötum að nýta sér óánægju kjósenda með efnahagsástandið og ná til kjósenda í ríkjum þar sem flokkurinn hafði áður átt erfitt uppdráttar.
Kosningasigrarnir í Suður-Karólínu, Texas, Ohio og Kansas sýna meðal annars hversu víðtækur árangur flokksins varð í kosningunum.
Schumer vill leggja áherslu á framfærslukostnað og rannsóknir á spillingu
Chuck Schumer hefur lýst því yfir að lækkun framfærslukostnaðar og rannsóknir á spillingu verði meðal helstu verkefna Demókrata þegar þeir taka við meirihlutanum.
Í samtali við fréttamenn sagði hann að flokkurinn yrði fyrst og fremst að skila árangri í þeim málum sem skiptu bandarískan almenning mestu.
Hann nefndi sérstaklega háan framfærslukostnað og nauðsyn þess að rannsaka spillingu innan stjórnkerfisins.
Með meirihluta í báðum deildum munu Demókratar geta stýrt störfum þingnefnda, ákveðið hvaða mál fá forgang og haft aukin áhrif á lagasetningu og fjárlagagerð.
Ný forysta tekur við þinginu í janúar
Hakeem Jeffries og Chuck Schumer standa nú frammi fyrir því verkefni að leiða Demókrataflokkinn í báðum deildum Bandaríkjaþings.
Jeffries hefur verið leiðtogi Demókrata í fulltrúadeildinni en er nú talinn munu taka við forsetaembætti hennar. Schumer hefur áður gegnt embætti leiðtoga meirihlutans í öldungadeildinni og er búist við að hann taki aftur við því hlutverki.
Flokkurinn þarf jafnframt að móta sameiginlega stefnu fyrir næstu tvö ár. Innan hans eru skiptar skoðanir um áherslur í efnahagsmálum, félagsmálum og framtíðarstefnu fyrir forsetakosningarnar árið 2028.
Nokkrir áhrifamiklir stjórnmálamenn innan Demókrataflokksins hafa þegar verið nefndir sem hugsanlegir frambjóðendur í þeim kosningum.
Repúblikanar undirbúa sig fyrir minnihlutastöðu
Repúblikanar munu taka við hlutverki minnihlutaflokks í báðum deildum þegar nýtt þing kemur saman. John Thune, leiðtogi Repúblikana í öldungadeildinni, hefur lýst því yfir að flokkurinn muni berjast gegn þeim lagafrumvörpum Demókrata sem hann telur ganga gegn stefnu Repúblikanaflokksins.
Staða flokkanna mun ráðast að nokkru af því hversu stóran meirihluta Demókratar fá í hvorri deild. Í öldungadeildinni geta reglur um málþóf jafnframt haft áhrif á afgreiðslu lagafrumvarpa þótt einn flokkur hafi einfaldan meirihluta.
Endanleg skipting þingsæta mun því skipta miklu máli fyrir störf þingsins á næstu tveimur árum.
Demókratar taka við stjórn þingsins í janúar
Með meirihluta í báðum deildum munu Demókratar ráða forystu Bandaríkjaþings og hafa víðtæk áhrif á dagskrá þess frá janúar 2027.
Flokkurinn mun meðal annars geta tekið við formennsku í þingnefndum, stýrt rannsóknum á starfsemi alríkisstofnana og haft frumkvæði að lagasetningu á sviði efnahags-, félags- og utanríkismála.
Endanleg skipting þingsæta liggur þó ekki fyrir þar sem talningu er enn ólokið í nokkrum ríkjum og kjördæmum. Stærð meirihlutans mun ráða miklu um hversu auðvelt Demókrötum reynist að ná samstöðu um lagafrumvörp og koma þeim í gegnum þingið.
Úrslitin marka engu að síður verulegar breytingar á valdahlutföllum Bandaríkjaþings og tryggja Demókrataflokknum forystu í báðum deildum þess næstu tvö árin.