Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins óttast að ört hækkandi verð á áburði og orku geti hrundið af stað nýrri bylgju bændamótmæla víðs vegar um Evrópu og hyggst því kynna sérstaka neyðaráætlun fyrir landbúnaðinn. Þetta kemur fram í frétt Euronews.
Áhyggjurnar koma í kjölfar umfangsmikilla mótmæla bænda sem hafa skekið Evrópu síðustu 2 ár, meðal annars í Belgíu, Frakklandi og Þýskalandi. Nú óttast Brussel að áframhaldandi kostnaðarhækkanir og minnkandi framleiðsla geti aukið reiði bænda gagnvart loftslagsstefnu Evrópusambandsins og styrkt stöðu hægri- og popúlistaflokka í dreifbýli.
Neyðarstuðningur í undirbúningi
Samkvæmt drögum að nýrri áætlun framkvæmdastjórnarinnar verður bændum boðinn neyðarstuðningur úr sameiginlegum landbúnaðarsjóðum sambandsins ef þeir draga úr notkun tilbúins áburðar og taka upp umhverfisvænni lausnir.
Christophe Hansen, landbúnaðarstjóri Evrópusambandsins, hefur sagt að enn séu um 200 milljónir evra tiltækar í neyðarsjóði landbúnaðarstefnunnar og stefnt sé að því að tvöfalda þá upphæð til að styðja við bændur.
Framkvæmdastjórnin vill jafnframt auka fjármuni til rannsókna og sérstakra stuðningsaðgerða fyrir þau bú sem verst hafa orðið úti vegna verðhækkana.
Óttast áhrif á matvælaframleiðslu
Embættismenn innan Evrópusambandsins hafa áhyggjur af því að síhækkandi áburðarverð geti leitt til minni uppskeru og samdráttar í matvælaframleiðslu innan sambandsins.
Framleiðsla á áburði í Evrópu hefur enn ekki náð fyrra stigi eftir orkukreppuna sem fylgdi innrás Rússlands í Úkraínu. Nú hafa átökin í Miðausturlöndum og óvissa um flutninga um Hormuz-sund valdið nýjum verðhækkunum á heimsmarkaði.
Verð á köfnunarefnisáburði er nú um 70% hærra en meðaltal ársins 2024.
Deilt um framtíð landbúnaðarstyrkja
Á sama tíma standa yfir harðar deilur um framtíð sameiginlegu landbúnaðarstefnu Evrópusambandsins og hvernig verja eigi fjármunum sambandsins á næsta 7 ára fjárlagatímabili.
Bændasamtök hafa gagnrýnt hugmyndir framkvæmdastjórnarinnar um að sameina landbúnaðarsjóði í einn stærri sjóð og segja breytingarnar grafa undan öryggi bænda og sjálfstæði landbúnaðarstefnunnar.
Umhverfissamtök hafa hins vegar gagnrýnt að tillögurnar gangi ekki nógu langt í náttúruvernd og sjálfbærni.
Brussel vill forðast nýja uppreisn í dreifbýli
Framkvæmdastjórnin virðist nú leggja sérstaka áherslu á að koma í veg fyrir að reiði bænda blossi aftur upp á sama tíma og efnahagsáhyggjur aukast í Evrópu.
Embættismenn óttast að áframhaldandi verðhækkanir á orku og áburði geti orðið kveikjan að nýjum mótmælum sem myndu setja bæði loftslagsstefnu sambandsins og pólitískan stöðugleika víða í Evrópu í uppnám.