Evrópusambandið hefur kynnt áætlun um umfangsmiklar fjárfestingar í sólar- og vindorku í Norður-Afríku og Miðausturlöndum með það að markmiði að flytja raforku þaðan til Evrópu. Frá þessu greinir Politico.
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hyggst leggja fram 5 milljarða evra til verkefna á sviði endurnýjanlegrar orku og vonast til að það laði að frekara fjármagn þannig að heildarfjárfestingar geti numið allt að 25 milljörðum evra fyrir árið 2035.
Raforka frá Sahara til Evrópu með sæstreng
Hugmyndin byggist á því að nýta mikla sólarorku Sahara-eyðimerkurinnar og vindorku við suður- og austurstrendur Miðjarðarhafs. Raforkan yrði flutt til Evrópu með sæstrengjum sem tengdir yrðu evrópskum raforkukerfum. Markmiðið er að draga úr innflutningi jarðefnaeldsneytis og styðja við rafvæðingu hagkerfisins. Samkvæmt áætluninni gætu verkefnin skilað að minnsta kosti 15 gígavöttum af nýrri endurnýjanlegri orkugetu, skapað yfir 100.000 störf og styrkt raforkutengingar milli Evrópu og ríkja sunnan Miðjarðarhafs.
Segja orkukreppu sýna nauðsyn breytinga
Dan Jørgensen, orkumálastjóri Evrópusambandsins, sagði að nýlegar sveiflur á orkumörkuðum vegna átaka í Miðausturlöndum sýndu hversu mikilvægt væri að draga úr háði Evrópu á olíu og gasi. Hann sagði orkukerfi framtíðarinnar þurfa að byggjast á rafvæðingu, hreinni orku og sterkari tengingum milli landa. Framkvæmdastjórnin bendir á að ríki Norður-Afríku og Miðausturlanda búi yfir um 2.300 gígavöttum af mögulegri endurnýjanlegri orkugetu, sem er meira en tvöföld núverandi uppsett raforkugeta Evrópusambandsins.
Jafnframt telur sambandið að framleiðsla sólar- og vindorku geti verið 30% til 40% ódýrari á þessum svæðum en innan Evrópu.
Þarf fjárfestingar upp á yfir 100 milljarða evra
Framkvæmdastjórnin viðurkennir þó að verkefnið sé aðeins fyrsta skrefið í mun stærri uppbyggingu. Samkvæmt mati hennar þarf vel yfir 100 milljarða evra í fjárfestingar fyrir lok áratugarins til að nýta orkumöguleika svæðisins til fulls. Markmiðið um 25 milljarða evra telst því aðeins upphaf að mun umfangsmeiri fjárfestingum.
Í september er ráðgert að hefja starfsemi nýs fjárfestingavettvangs sem á að tengja saman stjórnvöld, þróunarbanka, fjárfesta og orkufyrirtæki til að hraða framkvæmd verkefnanna.
Hefur verið reynt áður en mistekist
Áformin minna á Desertec-verkefnið sem kynnt var fyrir meira en áratug og fólst einnig í því að flytja sólarorku frá Norður-Afríku til Evrópu. Þrátt fyrir miklar væntingar náði það verkefni aldrei fram að ganga vegna pólitískrar óvissu, fjármögnunarvanda og kostnaðar við uppbyggingu nauðsynlegra innviða.
Evrópusambandið telur hins vegar að aukin áhersla á orkuskipti, loftslagsmál og orkuöryggi geti nú skapað hagstæðari forsendur fyrir slíkum áformum en áður.