Bandaríska alríkislögreglan FBI og heimavarnarráðuneytið rannsökuðu árið 2016 hjónaband Ilhan Omar, þingkonu Demókrataflokksins, og Ahmed Nur Said Elmi og fundu samkvæmt nýjum upplýsingum vísbendingar um að hjónabandið hefði verið málamyndagerningur til að afla Elmi dvalarleyfis í Bandaríkjunum. Rannsóknin fór fram í forsetatíð Baracks Obama en leiddi ekki til ákæru þar sem saksóknarar töldu meint brot fyrnt. Upplýsingarnar koma fram á sama tíma og ný sakamálarannsókn stendur yfir á innflytjenda- og ríkisborgararéttargögnum Omar og alríkislögreglumenn hafa gert húsleit á heimili hennar í Washington. Þetta kemur fram í umfjöllun Zerohedge.
Í umfjöllun Zerohedge segir að New York Times hafi greint frá eldri rannsókninni í gær og byggði umfjöllun sína á upplýsingum frá núverandi og fyrrverandi embættismönnum. Samkvæmt þeim höfðu FBI og heimavarnarráðuneytið rannsakað hvort hjónaband Omar og Elmi árið 2009 hefði verið stofnað til þess að tryggja honum rétt til búsetu í Bandaríkjunum. Omar hefur hafnað því að hjónabandið hafi verið sviksamlegt og engin ákæra var gefin út vegna rannsóknarinnar.
Saksóknarar töldu meint brot fyrnt
Rannsókn FBI og heimavarnarráðuneytisins fór fram sumarið 2016, þegar Barack Obama var enn forseti Bandaríkjanna. Samkvæmt upplýsingum New York Times fundu rannsakendur einhver gögn sem bentu til þess að hjónaband Omar og Elmi hefði verið málamyndagerningur.
Saksóknarar töldu hins vegar að meint brot félli undir fimm ára fyrningarfrest samkvæmt bandarískum lögum. Þar sem hjónabandið hafði verið stofnað árið 2009 var niðurstaðan sú að ekki væri lengur hægt að höfða sakamál vegna þess.
Gögnin sem rannsakendur studdust við hafa ekki verið birt opinberlega og byggir frásögn New York Times á upplýsingum frá ónafngreindum embættismönnum.
Rannsaka hvort rangur aldur hafi verið skráður við komu til Bandaríkjanna
Ný rannsókn bandarískra alríkisyfirvalda beinist meðal annars að innflytjendagögnum Omar og upplýsingum sem lagðar voru fram þegar fjölskylda hennar kom til Bandaríkjanna. Samkvæmt Fox News er meðal annars til rannsóknar hvort faðir Omar hafi gefið rangar upplýsingar um aldur hennar í umsóknargögnum árið 2000.
Rannsakendur kanna hvort slík skráning hafi gert henni kleift að öðlast bandarískan ríkisborgararétt í gegnum föður sinn á meðan hún var enn ólögráða. Einnig eru til skoðunar misræmi í fjárhagslegum upplýsingum sem Omar hefur skilað vegna opinberra starfa sinna.
Rannsóknin nær því til fleiri atriða en hjónabandsins frá árinu 2009.
FBI gerði húsleit á heimili þingkonunnar
Þann 12. október gerðu alríkislögreglumenn húsleit á heimili Omar í Washington samkvæmt dómsúrskurði. Húsleitarheimildin og tengd dómsgögn hafa ekki verið birt opinberlega og hefur því ekki komið fram nákvæmlega hverju rannsakendur leituðu að.
Rannsóknin beinist að mögulegum brotum á bandarískum lögum um innflytjendamál og veitingu ríkisborgararéttar. Fram hefur einnig komið að rannsakendur hafi skoðað möguleika á DNA-rannsókn í tengslum við fullyrðingar um fjölskyldutengsl Omar og Elmi.
Samkvæmt upplýsingum sem ZeroHedge hefur birt er einnig til skoðunar hvort hægt væri að beita ákvæðum um refsivert samráð, sem gætu haft aðra fyrningarreglu en það brot sem rannsakað var árið 2016.
Fjölskyldutengsl Omar og Elmi aftur til umræðu
Um árabil hafa komið fram fullyrðingar um að Ahmed Nur Said Elmi, sem Omar giftist árið 2009, sé í raun bróðir hennar. Omar hefur áður hafnað þeim fullyrðingum og lýst þeim sem tilhæfulausum samsæriskenningum.
Í viðtali við Chris Hayes á sjónvarpsstöðinni MS NOW í síðustu viku var hún spurð hvort einhver sannleikskjarni gæti verið í fullyrðingunum.
„Ekki svo ég viti,“ svaraði Omar.
Ummælin hafa vakið athygli í tengslum við nýju rannsóknina, en ekki hafa verið birt opinber gögn sem staðfesta að Elmi sé bróðir hennar.
Dómari sem Trump vildi láta víkja úr embætti tekur málið fyrir
Á sama tíma stendur yfir sérstakur dómságreiningur um hvort birta eigi húsleitarheimildina sem FBI notaði við húsleitina á heimili Omar. James Boasberg, yfirdómari alríkisdómstólsins í Washington, fer með málið.
Boasberg var skipaður dómari í forsetatíð Baracks Obama og hefur áður lent í harðvítugum deilum við Donald Trump Bandaríkjaforseta.
Í mars 2025 stöðvaði Boasberg tímabundið brottflutning flugvéla með Venesúelamönnum sem bandarísk stjórnvöld töldu tengjast glæpagengjum. Trump brást þá hart við og kallaði dómarann róttækan vinstrimann, vandræðagemling og æsingamann.
Hann krafðist þess jafnframt að Boasberg yrði sviptur dómaraembættinu.
Forseti Hæstaréttar gagnrýndi Trump vegna dómarans
Deilur Trump og Boasberg urðu svo harðar að John Roberts, forseti Hæstaréttar Bandaríkjanna, sá ástæðu til að gefa út opinbera yfirlýsingu. Roberts hafnaði því að ágreiningur um niðurstöður dómstóla gæti réttlætt að dómarar yrðu sviptir embætti.
„Í meira en tvær aldir hefur legið fyrir að embættismissir er ekki viðeigandi viðbragð við ágreiningi um dómsniðurstöðu,“ sagði Roberts.
Hann benti á að hefðbundnar áfrýjunarleiðir væru til staðar þegar aðilar væru ósáttir við niðurstöður dómstóla.
Boasberg fer nú með úrlausn um hvort almenningur fái aðgang að þeim gögnum sem liggja að baki húsleitinni á heimili Omar.
Sextán fjölmiðlar og samtök vilja birta húsleitarheimildina
New York Times, eftirlitssamtökin Judicial Watch og 14 önnur fjölmiðlafyrirtæki hafa krafist þess að húsleitarheimildin verði gerð opinber. Þau telja að almenningur eigi rétt á að fá upplýsingar um forsendur rannsóknar á sitjandi þingkonu Bandaríkjaþings.
Jeanine Pirro, alríkissaksóknari í Washington, hefur hins vegar lagst gegn birtingunni. Hún segir að opinber birting gagnanna geti stefnt yfirstandandi sakamálarannsókn í hættu.
„Þessi beiðni hljómar fljótfærnislega vegna þess að hún er það,“ sagði Pirro í greinargerð til dómstólsins.
Boasberg þarf því að taka afstöðu til þess hvort hagsmunir almennings af upplýsingagjöf vegi þyngra en hagsmunir rannsóknaraðila af því að halda gögnunum leyndum.
175 þingmenn demókrata krefjast þess að rannsókninni verði hætt
Rannsóknin á Omar hefur einnig valdið miklum pólitískum ágreiningi í Bandaríkjunum.
Þann 28. október kröfðust 175 þingmenn Demókrataflokksins þess að rannsókninni yrði hætt. Omar hefur sjálf lýst rannsókninni sem pólitískri ógnun í aðdraganda þingkosninganna í Bandaríkjunum.
Á sama tíma hafa upplýsingar um rannsókn FBI frá árinu 2016 vakið nýjar spurningar um hvað bandarísk yfirvöld vissu um hjónaband Omar og Elmi þegar Obama var forseti og hvers vegna málið leiddi ekki til ákæru.
Samkvæmt upplýsingum New York Times var það mat saksóknara að meint brot væri þegar fyrnt þegar rannsóknin fór fram.
Engin ákæra hefur enn verið gefin út vegna meintra brota sem tengjast hjónabandinu og ekki liggur fyrir hvenær nýju rannsókninni lýkur. Dómstóllinn í Washington mun jafnframt þurfa að úrskurða hvort húsleitarheimildin frá 12. október verði gerð opinber og þar með hvort frekari upplýsingar um umfang og forsendur rannsóknarinnar komi fram.