Robert Fico, forsætisráðherra Slóvakíu, segir Friedrich Merz Þýskalandskanslara beita fjárkúgun vegna kröfu hans um að öll aðildarríki Evrópusambandsins taki þátt í fjármögnun Úkraínu. Merz hefur gert slíka skuldbindingu að skilyrði fyrir frekari viðræðum um fjárhagsleg málefni sambandsins, þar á meðal næstu langtímafjárhagsáætlun þess. Fico hafnar kröfunni og minnir á að Slóvakía hafi sama neitunarvald og Þýskaland.
Merz sendi António Costa, forseta leiðtogaráðs Evrópusambandsins bréf þar sem hann krefst þess að öll aðildarríkin taki þátt í að fjármagna áframhaldandi stuðning við Úkraínu.
Þýskaland setur fjármögnun Úkraínu sem skilyrði
Samkvæmt bréfi Merz er gert ráð fyrir að Úkraínu vanti um 70 milljarða evra til að mæta fjárþörf sinni árið 2027. Þar af er búist við að Evrópusambandið leggi fram um 45 milljarða evra.
Þýskalandskanslari telur nauðsynlegt að öll aðildarríki sambandsins taki þátt í að tryggja þessa fjármögnun.
Í bréfinu segir hann að skuldbinding allra ríkjanna um að leggja sitt af mörkum sé forsenda þess að hægt verði að ræða önnur mál, sérstaklega þau sem hafi fjárhagsleg áhrif.
Þessi afstaða kemur fram á sama tíma og aðildarríkin undirbúa viðræður um næstu sjö ára fjárhagsáætlun Evrópusambandsins, sem tekur gildi árið 2028.
Fico hafnar þrýstingi Þýskalands
Robert Fico gagnrýndi kröfur Merz á þriðjudag og lýsti þeim sem fjárkúgun.
„Við verðum að bregðast við fjárkúgun,“ sagði Fico og bætti við að Slóvakía hefði sama neitunarvald og Þýskalandskanslari.
Slóvakía hefur verið meðal þeirra aðildarríkja sem hafa gagnrýnt stefnu Evrópusambandsins gagnvart stríðinu í Úkraínu. Fico hefur lagst gegn hernaðaraðstoð til landsins og haldið áfram samskiptum við Rússland þrátt fyrir að önnur Evrópuríki hafi reynt að einangra Moskvu eftir innrásina árið 2022.
Afstaða hans endurspeglar ágreining innan Evrópusambandsins um hversu langt eigi að ganga í fjárhagslegum stuðningi við Úkraínu.
Tékkland varar við afleiðingum fyrir Úkraínu
Andrej Babiš, forsætisráðherra Tékklands, hefur einnig gagnrýnt þá leið að tengja fjármögnun Úkraínu við viðræður um fjárhagsáætlun ESB.
Hann bendir á að ef samþykkt fjárhagsáætlunar sambandsins verði stöðvuð geti það einnig komið í veg fyrir greiðslur til Úkraínu.
Slóvakía, Tékkland og Ungverjaland hafa áður hafnað þátttöku í sameiginlegum lánveitingum Evrópusambandsins til Úkraínu.
Í desember síðastliðnum samþykkti ESB 90 milljarða evra lán til Úkraínu, en ríkin þrjú tóku ekki þátt í því. Þau hafa jafnframt gefið til kynna að þau hyggist ekki taka þátt í frekari sameiginlegum lánveitingum.
Þýskaland beitir stöðu sinni sem stærsti fjárveitandi ESB
Þýskaland er stærsti einstaki greiðandi til sameiginlegrar fjárhagsáætlunar Evrópusambandsins og hefur því verulega hagsmuni af því hvernig fjármunum sambandsins er ráðstafað.
Samkvæmt Reuters er afstaða Merz túlkuð sem tilraun til að nýta fjárhagslegt vægi Þýskalands til að þrýsta á þau aðildarríki sem hafa verið treg til að samþykkja aukinn stuðning við Úkraínu.
Ágreiningurinn kemur upp þegar ríkin þurfa að ná samkomulagi um næstu langtímafjárhagsáætlun sambandsins, sem mun hafa áhrif á fjárveitingar til fjölmargra verkefna á árunum 2028–2034.
Þar sem samþykki allra aðildarríkjanna þarf fyrir langtímafjárhagsáætluninni geta bæði Þýskaland og ríkin sem hafna kröfum Merz komið í veg fyrir samkomulag.
Deilan um fjármögnun Úkraínu hefur þannig orðið hluti af víðtækari átökum um fjárhagslegar skuldbindingar aðildarríkjanna og hvernig fjármunum Evrópusambandsins verði ráðstafað á næstu árum.