Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Vigdísi Hauksdóttur, fyrrverandi þingmann og borgarfulltrúa í Fréttum vikunnar um tjáningarfrelsi, hatursorræðulöggjöf, fjölmiðla og þróun mála í Evrópu. Vigdís sagði áhyggjur sínar aukast af þeirri þróun sem ætti sér stað bæði hér á landi og innan Evrópusambandsins. Hún taldi að mörkin milli lögmætrar tjáningar og refsiverðrar háttsemi væru orðin óljós og það gæti haft áhrif á tjáningarfrelsi almennings. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hatursoræðulöggjöfin og túlkun laganna
Í viðtalinu var rætt um rannsóknir og ákærur vegna meintrar hatursorræðu. Aðspurð um þau mál sagði Vigdís að hún teldi óljóst hvernig hugtakið hatursorræða væri afmarkað í framkvæmd. Hún velti því upp hver bæri ábyrgð á því að meta hvenær um refsiverða háttsemi væri að ræða og hvort sambærileg mál nytu sambærilegrar meðferðar.
Vigdís ræddi einnig nýlegt mál þar sem málað var yfir regnbogafána við kirkju og sagðist eiga erfitt með að sjá hvernig það félli undir hatursorræðulöggjöf. Hún sagði að þar væri ekki um að ræða beina atlögu að tilteknum einstaklingi eða hópi, heldur verknað sem gæti allt eins verið kallaður ” listrænn gjörningur” sem vakið hefði upp lagalegar spurningar um beitingu ákvæða hegningarlaga.
Þróunin í Evrópu vekur áhyggjur
Vísaði Vigdís til frétta af þróun mála innan Evrópusambandsins, meðal annars um aukið eftirlit með stafrænum samskiptum og aðgerðir vegna hatursorræðu, sem birtist meðal annars í því að hægt sé að lesa einkaskilboð milli fólks á samfélagsmiðlum. Hún sagði slíka þróun vekja spurningar um friðhelgi einkalífs og tjáningarfrelsi og taldi mikilvægt að Íslendingar fylgdust vel með hvernig þessum málum væri háttað erlendis.
Hún sagði jafnframt að opið samfélag byggðist á því að fólk gæti tjáð skoðanir sínar án þess að óttast rannsóknir eða refsingu, svo lengi sem ummælin fælu ekki í sér skýrt lögbrot. Að hennar mati væri mikilvægt að umræða um þessi málefni færi fram af yfirvegun og með skýrum lagalegum viðmiðum.
Gagnrýnir fjölmiðlaumfjöllun
Arnþrúður og Vigdís ræddu einnig fjölmiðlaumfjöllun um Evrópusambandsmálið. Vigdís gagnrýndi sérstaklega fréttaflutning Ríkisútvarpsins og sagði að í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar bæri fjölmiðlum ríkari skylda en ella til að gæta jafnræðis og setja upplýsingar í rétt samhengi.
Hún nefndi sem dæmi frétt í RUV nýlega, þar sem rætt var við þingmann á Evrópuþinginu og taldi að framsetning viðtalsins hefði ekki endurspeglað innihald þess með fullnægjandi hætti. Hún sagði slíka framsetningu geta haft áhrif á hvernig almenningur meti umræðuna.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.