Frönsk stjórnvöld hafa bannað eða takmarkað mótmæli í fjölmörgum borgum landsins fyrir komandi helgi til að koma í veg fyrir að umfangsmiklar óeirðir síðustu helgar endurtaki sig. Emmanuel Macron Frakklandsforseti hefur boðað hertar öryggisráðstafanir og verður lögreglumönnum á götum landsins fjölgað um 20% á laugardag. Alls hafa um 2.700 manns verið handteknir í tengslum við óeirðirnar og hafa yfirvöld hafið málssókn gegn um eitt þúsund þeirra. Ákvörðunin hefur vakið harða gagnrýni frá skipuleggjendum mótmælanna sem telja stjórnvöld ganga gegn réttinum til að mótmæla. Þetta kemur fram í frétt France24.
Macron tilkynnti um aðgerðirnar á fimmtudag eftir fund með lykilráðherrum ríkisstjórnarinnar og yfirmönnum leyniþjónustu landsins. Hann sagði að meginmarkmið stjórnvalda væri að koma á ró í samfélaginu eftir umfangsmikil átök, íkveikjur og rán sem brutust út í tengslum við fjölmenn mótmæli 17. október.
Öll mótmæli bönnuð í Lyon á laugardag
Yfirvöld í Lyon, þriðju stærstu borg Frakklands, hafa bannað allar mótmælasamkomur á laugardag. Borgin varð fyrir miklum skemmdum um síðustu helgi þegar ráðist var inn í verslanir og kveikt í ferðamálaskrifstofu borgarinnar.
Áætlað er að á bilinu 200 til 300 verslanir hafi orðið fyrir ránum í Lyon einni saman. Borgarstjórinn lýsti atburðunum sem margra klukkustunda stjórnleysi þar sem umfangsmikil skemmdarverk voru framin.
Sambærilegar takmarkanir hafa verið settar í Grenoble, Rouen, Le Havre og Toulon, þar sem mótmæli verða ekki heimiluð í miðborgunum.
Í Marseille hafa yfirvöld einnig gripið til þess að banna mótmæli á laugardag vegna hættu á frekari átökum.
Mótmælagöngu í París beint frá miðborginni
Í París hafa lögregluyfirvöld ákveðið að heimila fyrirhugaða mótmælagöngu laugardagsins aðeins á afmörkuðu svæði í austurhluta borgarinnar.
Samkvæmt ákvörðuninni mega mótmælendur safnast saman við Bastillutorgið en þeim verður ekki heimilt að ganga inn í miðborgina þar sem fjölmargar verslanir og mikilvægar opinberar byggingar eru staðsettar.
Hundruð verslana og smærri fyrirtækja í París urðu fyrir skemmdum í óeirðunum um síðustu helgi og hafa verslunareigendur víða gripið til þess ráðs að loka gluggum og inngöngum með timburplötum til að verja eignir sínar.
Gulvestungahreyfingin, sem stendur að skipulagningu mótmælanna ásamt verkalýðsfélögum, hefur hafnað fyrirmælum lögreglunnar um breytta gönguleið.
Benjamin Ball, sem heldur úti korti á netinu yfir fyrirhugaðar mótmælasamkomur, sagði að skipuleggjendur myndu ekki samþykkja ákvörðunina.
„Við munum ekki samþykkja þetta,“ sagði Ball.
Stærstu listasýningu Parísar lokað vegna óeirðahættu
Áhrif fyrirhugaðra mótmæla ná einnig til menningarviðburða í frönsku höfuðborginni.
Art Basel Paris, stærsta listamessa borgarinnar, hefur tilkynnt að henni verði lokað um helgina, tveimur dögum fyrr en áætlað hafði verið.
Ákvörðunin var tekin vegna óvissu um öryggisástandið og hættu á nýjum átökum í miðborg Parísar.
Franska innanríkisráðuneytið hefur jafnframt tilkynnt að lögreglumönnum sem sinna öryggisgæslu á laugardag verði fjölgað um 20% frá því sem var um síðustu helgi.
Macron sakar skipulagða vinstriöfgahópa um að standa að ofbeldinu
Macron hefur beint gagnrýni að skipulögðum hópum lengst til vinstri á stjórnmálasviðinu og telur þá hafa staðið að verstu ofbeldisverkunum í óeirðunum.
Hann sagði að hóparnir hefðu reynt að grafa undan franska lýðveldinu og lýsti aðgerðum þeirra sem uppreisn gegn stjórnskipan landsins.
Forseti Frakklands hefur lagt áherslu á að stjórnvöld muni beita útgöngubanni og öðrum öryggisráðstöfunum þar sem nauðsyn krefur. Jafnframt verði hópum sem ekki hafi lögmæta heimild til mótmæla bannað að standa fyrir samkomum.
„Forgangsverkefnið er að koma á ró,“ sagði Macron.
Hann hefur boðað sérstakan fund öryggis- og varnarmálaráðs ríkisstjórnarinnar á föstudag þar sem teknar verða ákvarðanir um næstu skref vegna mótmælanna sem fyrirhuguð eru á laugardag og næstu daga þar á eftir.
Macron hefur þó ekki viljað ganga svo langt að lýsa yfir neyðarástandi í landinu.
Dómstóll ógildir bann við mótmælum námsmanna
Á fimmtudag kom til ágreinings um mótmælafrelsi þegar lögregla í París bannaði fyrirhugaða samkomu námsmanna.
Neyðarúrskurður dómstóls felldi bannið úr gildi og gátu nokkur hundruð námsmenn því tekið þátt í mótmælunum.
Coppelia Moreau, leiðtogi samtaka námsmanna, gagnrýndi stjórnvöld fyrir að reyna að skipta mótmælendum í tvo hópa eftir því hvort yfirvöld teldu mótmæli þeirra æskileg eða óæskileg.
„Yfirvöld eru að reyna að gera greinarmun á góðum og slæmum mótmælendum,“ sagði Moreau.
Hún sagði að ríkisstjórnin virtist í raun ekki vilja leyfa nein mótmæli og að slíkt gengi gegn grundvallarréttindum almennings.
Mótmæli námsmanna höfðu staðið yfir í fjórar vikur áður en umfangsmiklar óeirðir brutust út 17. október.
Um 2.700 handteknir og þúsund sæta ákæru
Gérald Darmanin, dómsmálaráðherra Frakklands, greindi frá því á fimmtudag að um 2.700 manns hefðu verið handteknir í tengslum við óeirðirnar um síðustu helgi og dagana þar á eftir.
Af þeim hafa 217 verið úrskurðaðir í varðhald eða fangelsi og um eitt þúsund manns sæta nú saksókn vegna atburðanna.
Yfirvöld hafa jafnframt haldið áfram rannsókn á alvarlegum íkveikjum og skemmdarverkum.
Á fimmtudag var 66 ára maður handtekinn vegna eldsvoðans í ráðhúsi Limoges, sem var reist á 19. öld og varð fyrir miklum skemmdum þegar kveikt var í byggingunni um síðustu helgi.
Annar maður, á fertugsaldri, hafði áður verið handtekinn á þriðjudag vegna sama máls.
Stjórnarandstaðan gagnrýnir viðbrögð ríkisstjórnarinnar
Óeirðirnar hafa einnig aukið pólitískan þrýsting á Macron og ríkisstjórn hans, en forsetakosningar fara fram í Frakklandi eftir um sex mánuði.
Marine Le Pen, leiðtogi Þjóðfylkingarinnar, hefur gagnrýnt stjórnvöld fyrir að hafa brugðist of seint við og ekki sýnt nægilega festu við að koma í veg fyrir ofbeldið.
Hún telur að ríkisstjórnin hafi skort bæði vilja og getu til að tryggja lög og reglu þegar átökin brutust út.
Jean-Luc Mélenchon, leiðtogi vinstriflokksins La France Insoumise, hefur hins vegar gagnrýnt aðgerðir lögreglu og sakað stjórnvöld um að hafa aukið spennuna með sífelldum og harkalegum aðgerðum gegn mótmælendum.
Ágreiningurinn endurspeglar þá pólitísku spennu sem hefur myndast í Frakklandi eftir að stjórnvöld viðurkenndu að lögregla hefði misst stjórn á ástandinu í óeirðunum um síðustu helgi.
Ríkisstjórnin undirbýr frekari aðgerðir
Sébastien Lecornu forsætisráðherra hyggst funda með borgarstjórum um öryggisástandið og þær ráðstafanir sem grípa þarf til í einstökum sveitarfélögum.
Á mánudag er jafnframt fyrirhugaður fundur með samtökum námsmanna, verkalýðsfélögum og fulltrúum atvinnurekenda.
Á meðan undirbýr lögreglan aukinn viðbúnað fyrir laugardaginn 24. október þegar nýjar mótmælasamkomur hafa verið boðaðar víðs vegar um Frakkland.
Stjórnvöld hafa nú bannað mótmæli á tilteknum svæðum, takmarkað gönguleiðir og ákveðið að fjölga lögreglumönnum verulega. Skipuleggjendur mótmælanna hafa hins vegar lýst andstöðu við takmarkanirnar og því ríkir áfram óvissa um hvernig atburðir helgarinnar muni þróast.