Nýtt stafrænt landamærakerfi Evrópusambandsins, Entry/Exit System (EES), sem taka á í notkun hérlendis í september hefur sætt vaxandi gagnrýni frá persónuverndarsinnum og mannréttindasamtökum sem segja að kerfið feli í sér umfangsmikla söfnun viðkvæmra persónuupplýsinga um milljónir ferðamanna. Kerfið, sem hefur verið tekið í notkun á Schengen-svæðinu, gerir ráð fyrir að allir ferðamenn frá ríkjum utan Schengen láti skrá andlitsmynd og fingraför þegar þeir koma inn á svæðið. Upplýsingarnar eru vistaðar í miðlægum gagnagrunni ESB og notaðar til að skrá komu og brottför ferðamanna.
Vara við miðlægum gagnagrunni
Gagnrýnendur segja að með kerfinu sé verið að safna áður óþekktu magni lífkennagagna frá einstaklingum sem ekki séu grunaðir um neitt brot. Þeir óttast að miðlæg geymsla andlitsmynda og fingrafara geti aukið hættu á misnotkun, gagnaleka eða því að upplýsingarnar verði síðar nýttar í öðrum tilgangi en upphaflega var kynnt.
Einnig hefur verið bent á að lífkennagögn séu meðal viðkvæmustu persónuupplýsinga sem hægt sé að safna og að ólíkt lykilorðum eða skilríkjum verði þeim ekki breytt ef þau komast í rangar hendur.
ESB segir kerfið auka öryggi
Framkvæmdastjórn ESB segir tilgang EES vera að styrkja öryggi við ytri landamæri Schengen-svæðisins, draga úr fölsun ferðaskilríkja og auðvelda yfirvöldum að fylgjast með því hvort ferðamenn dvelji lengur en heimilt er.
Kerfið á jafnframt að leysa af hólmi stimplun vegabréfa og gera landamæraeftirlit skilvirkara þegar það verður komið að fullu til framkvæmda.
Hefur einnig valdið töfum
Innleiðing kerfisins hefur þó ekki aðeins vakið umræður um friðhelgi einkalífs heldur einnig valdið verulegum töfum á fjölmörgum flugvöllum og landamærastöðvum í Evrópu. Flugfélög og flugvallaryfirvöld hafa ítrekað varað við löngum biðröðum og hvatt til þess að notkun kerfisins verði endurskoðuð yfir mesta sumarferðatímann.