Verð á jarðgasi í Evrópu hefur hækkað þriðja daginn í röð eftir að kólnandi veður jók notkun á gasbirgðum sem eru þegar langt undir árstíðabundnu meðaltali. Birgðirnar hafa minnkað samfellt í þrjár vikur og auknar áhyggjur eru af því hvort þær muni endast út veturinn án þess að grípa þurfi til verulegs samdráttar í gasnotkun. Þetta kemur fram í umfjöllun ZeroHedge.
Gasverð nær þrefalt hærra en fyrir ári
Framvirkt verð á hollenska TTF-gasmarkaðnum, sem er helsta viðmiðunarverð jarðgass í Evrópu, hækkaði um 3,7% og fór í 89,85 evrur á megavattstund.
Verðið hafði farið upp í 104,65 evrur í síðustu viku en lækkaði í kjölfar vísbendinga um að átökunum við Persaflóa kynni að linna og að siglingar um Hormússund gætu færst í eðlilegt horf.
Þrátt fyrir þá lækkun hefur meðalverð á jarðgasi í nóvember verið um 88 evrur á megavattstund, samanborið við 32 evrur á sama tíma í fyrra. Verðið er því nær þrefalt hærra en fyrir ári og hefur, að teknu tilliti til verðbólgu, ekki verið hærra í tæp fjögur ár.
Gasbirgðir minnka fyrr en búist var við
Samkvæmt upplýsingum frá Gas Infrastructure Europe hefur verið gengið hraðar á gasbirgðir Evrópu en á sama tíma í fyrra.
Birgðirnar eru jafnframt langt undir meðaltali síðustu tíu ára á þessum árstíma.
John Kemp bendir á að aðeins um tíundi hluti hefðbundins húshitunartímabils sé liðinn í Norðvestur-Evrópu og því sé enn mikil óvissa um þróun gasnotkunar næstu mánuði.
Hann vekur athygli á því að eftirspurn eftir gasi til húshitunar hafi hingað til verið minni en að meðaltali síðustu tíu ár. Það hefði að öllu jöfnu átt að auðvelda áframhaldandi birgðasöfnun og seinka því að ganga þyrfti á geymt gas.
Sú þróun hafi hins vegar ekki orðið.
Kemp telur sérstaklega áhyggjuefni að ekki hafi tekist að bæta nægilega við birgðir síðla hausts, þrátt fyrir tiltölulega litla eftirspurn eftir gasi til húshitunar.
Kuldakast eykur þrýsting á gasmarkaðinn
Veðurspár gera ráð fyrir kólnandi veðri í Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi og Alpahéruðum á næstu dögum.
Samkvæmt veðurfyrirtækinu Vaisala gæti meðalhiti í Lundúnum orðið meira en 5°C undir árstíðabundnu meðaltali á föstudag og laugardag.
Kólnandi veður eykur þörf fyrir húshitun og þar með gasnotkun á sama tíma og birgðir eru þegar minni en venjulega.
Áður hafði verið gert ráð fyrir að áhrif El Niño í Kyrrahafi gætu stuðlað að mildri byrjun vetrar í Evrópu og gert kleift að safna frekari gasbirgðum fram eftir hausti.
Kemp bendir á að þær væntingar hafi ekki gengið eftir.
Evrópa verður háðari innfluttu fljótandi jarðgasi
Vegna lítilla gasbirgða er búist við að Evrópa þurfi að reiða sig í auknum mæli á innflutt fljótandi jarðgas, LNG, til að mæta þörfum heimila, iðnaðar og raforkuframleiðslu yfir köldustu vetrarmánuðina, frá desember til febrúar.
Möguleikar á auknum gasflutningum frá Katar gætu þó bætt stöðuna. Gasútflutningur þaðan hefur aukist að undanförnu og fleiri flutningaskip hafa komist um Hormússund.
Óvissan um siglingar á svæðinu og þróun átaka við Persaflóa hefur engu að síður áhrif á alþjóðlegan gasmarkað.
Evrópuríkin þurfa því að tryggja sér nægilegt framboð á fljótandi jarðgasi á alþjóðamarkaði á sama tíma og önnur ríki keppa um sömu birgðir.
Varað við því að birgðir geti orðið hættulega litlar
Kemp bendir á að hátt gasverð sendi skýr skilaboð til raforkuframleiðenda, iðnfyrirtækja og heimila um nauðsyn þess að draga úr orkunotkun.
Hann telur að Evrópa þurfi að ganga mun hægar á gasbirgðir sínar en venjulega í vetur svo þær endist út húshitunartímabilið.
Takist það ekki sé hætta á að birgðirnar verði komnar niður á hættulega lágt stig áður en vetri lýkur.
Þótt vonir um minnkandi spennu við Persaflóa hafi dregið tímabundið úr gasverði er staðan á evrópska gasmarkaðnum því áfram viðkvæm. Kaldur vetur og áframhaldandi mikil eftirspurn gætu aukið þrýsting á gasverð og rekstrarkostnað heimila og fyrirtækja.