Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson ræddu við Hauk Hauksson fréttamann í Moskvu, í Heimsmálunum í dag um aðgerðir Breta gegn skipi sem þeir segja að tengist svokölluðum skuggaflota Rússa. Fjallað var um viðbrögð rússneskra stjórnvalda, mögulega stigmögnun átaka á sjó og hvort aðgerðin tengdist erfiðri pólitískri stöðu Keirs Starmer forsætisráðherra Bretlands. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Aðgerðinni ætlað að beina athygli frá innanlandsvanda
Haukur sagði að í Rússlandi væru uppi sterkar efasemdir um að aðgerðin gegn skipinu væri eingöngu framkvæmd vegna viðskiptaþvingana gegn Rússlandi. Þar væri einnig horft til þeirrar pólitísku stöðu sem Keir Starmer stæði frammi fyrir innanlands. Aðspurður sagði Haukur að aðgerðin gegn skipinu gæti hafa þjónað þeim tilgangi að færa umræðuna frá erfiðum innanlandsmálum yfir á öryggis-og utanríkismál þar sem ríkisstjórn Bretlands gæti sýnt ákveðna festu gagnvart Rússlandi og beint athygli bresku þjóðarinnar í aðrar áttir en að vandamálum Keir Starmer.
Þrýst á Pútín að bregðast við af meiri hörku
Haukur var sérstaklega spurður um þær óstaðfestu fréttir að stjórnvöld í Kreml væru að þrýsta verulega á Pútín að bregðast við þessum árásum af mun meiri hörku en áður hafi sést. Haukur staðfesti að slík umræða væri í gangi en Pútín héldi ró sinni og hefði ekki gefið til kynna að svo kynni að fara.
Í umræðunni kom fram að bresk stjórnvöld sættu vaxandi gagnrýni vegna innflytjendamála, öryggisvanda og ofbeldisbrota sem vakið hefðu mikla athygli. Á dögunum var meðal annars framin árás í Belfast þar sem maður frá Súdan var handtekinn eftir að hafa reynt að afhöfða mann á götum úti. Í kjölfarið hefðu brotist út mótmæli og óeirðir víða um Bretland og Norður-Írland. Þá hafi tengsl Starmers við Peter Mandelson og Epstein-málið aukið þrýsting á Keir Starmer að segja af sér.
Rússar segja aðgerðir Breta ólögmætar
Haukur sagði rússnesk stjórnvöld þegar hafa fordæmt aðgerðir Breta og líta á þær sem ólögmæta íhlutun í alþjóðlegar siglingar. Benti Haukur á að svipuð mál hefðu komið upp á undanförnum mánuðum þar sem skip tengd rússneskum viðskiptum hefðu verið stöðvuð eða rannsökuð af yfirvöldum í Bretlandi, Þýskalandi, Svíþjóð og fleiri ríkjum.
Í Moskvu sé því haldið fram að um sé að ræða markvissa herferð gegn rússneskum siglingum og Bretland sé orðið virkur þátttakandi í átökunum í Úkraínu með hernaðarlegum og fjárhagslegum stuðningi við stjórnvöld í Kænugarði.
Varar við vopnuðum átökum á sjó – Gætu orðið upphafið af beinum átökum Rússa og Breta
Alvarlegasti þáttur málsins að mati Hauks er hættan á því að slíkar aðgerðir geti leitt til vopnaðra átaka á sjó. Hann sagði að innan rússneskra valdastofnana væru uppi hugmyndir um að útbúa áhafnir skipa með vopnum til sjálfsvarnar ef reynt yrði að fara um borð í þau með valdi. Haukur taldi ef rússneskar áhafnir gripu til vopna gegn þyrlum eða hraðbátum sem notaðir væru við slíkar aðgerðir gæti atburðarásin breyst hratt úr öryggisaðgerð yfir í beina hernaðarlega árekstra. Hann sagði að í Rússlandi væri jafnvel rætt um að slíkt gæti orðið upphaf að fyrstu beinu átökum Breta og Rússa í tengslum við stríðið í Úkraínu.
Að hans mati væri því ekki aðeins verið að ræða um eitt skip heldur þróun sem gæti aukið spennu milli Bretlands og Rússlands með ófyrirsjáanlegum afleiðingum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.