Heimsmálin: Friðarsamningar um Úkraínu gætu kallað á landsvæðaskipti

Pétur Gunnlaugsson ræddi við Hauk Hauksson, fréttamann í Moskvu, í Heimsmálunum í dag, á Útvarpi Sögu um friðarviðræður vegna stríðsins í Úkraínu og mögulegar leiðir til að binda enda á átökin. Haukur telur að friðarsamkomulag muni krefjast þess að Úkraína sætti sig við breytt landamæri og komið verði á hlutlausu belti milli Rússlands og NATO-ríkja. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.

Haukur sagði óraunhæft að gera ráð fyrir að Úkraína endurheimti öll landsvæði sem Rússar hefðu náð á sitt vald. Hann taldi líklegt að Rússland héldi hluta austurhluta landsins en skilaði hugsanlega öðrum svæðum. Niðurstaðan gæti jafnvel orðið einhvers konar skipting Úkraínu í austur- og vesturhluta.

Pétur spurði hvort Zelensky Úkraínuforseti, væri farinn að sýna meiri vilja til málamiðlana. Haukur taldi forsetann þurfa að sætta sig við landsvæðaskipti þótt pólitísk andstaða innan Úkraínu gæti torveldað slíka niðurstöðu.

Fangaskipti eftir viðræður í Abú Dabí

Pétur vakti athygli á viðræðum fulltrúa Rússlands og Úkraínu í Abú Dabí fyrir milligöngu Bandaríkjanna. Þar hefði náðst samkomulag um fangaskipti eftir langt hlé á beinum viðræðum stríðsaðila.

Haukur fagnaði fangaskiptunum og afhendingu líkamsleifa fallinna hermanna. Hann gagnrýndi hins vegar áframhaldandi vopna- og fjárhagsaðstoð Evrópuríkja við Úkraínu og taldi hana stuðla að því að átökin drægjust á langinn.

Hafnar fullyrðingum um gríðarlegt mannfall Rússa

Pétur spurði um fullyrðingar þess efnis að allt að 50.000 rússneskir hermenn féllu í hverjum mánuði og benti á að slíkt mannfall myndi veikja rússneska herinn verulega.

Haukur hafnaði þessum tölum og taldi þær byggjast á óskhyggju þeirra sem teldu Úkraínu vera að vinna stríðið. Hann lýsti átökunum sem langvarandi skotgrafahernaði þar sem úkraínski herinn væri í erfiðri varnarstöðu.

Hann sagði mikið liðhlaup og harkalega herkvaðningu einnig hafa áhrif á getu Úkraínu til að halda hernaðinum áfram. Pétur benti á að upplýsingar um mannfall og stöðuna á vígstöðvunum væru misvísandi.

Vill hlutlaust belti án kjarnorku- og árásarvopna

Pétur spurði hvernig tryggja mætti öryggi Úkraínu eftir friðarsamninga og hvort Bandaríkin eða Evrópuríki gætu veitt landinu raunhæfar öryggistryggingar.

Haukur taldi samkomulag Bandaríkjanna og Rússlands geta orðið grundvöll friðar. Hann lýsti hugmynd um hlutlaust belti í Mið- og Austur-Evrópu þar sem hvorki væru kjarnorkuvopn né árásarvopn. Úkraína gæti haft heimavarnarlið en ekki herafla ætlaðan til sóknaraðgerða gegn nágrannaríkjum.

Pétur nefndi hlutleysi Austurríkis og Finnlands á fyrri tímum sem mögulega fyrirmynd.

Bandaríkin og Rússland í lykilhlutverki

Haukur sagði Rússa ekki vilja að Evrópuríki hefðu ráðandi hlutverk við gerð friðarsamnings. Hann taldi viðræðurnar því fyrst og fremst snúast um samskipti Washington og Moskvu.

Pétur benti á að án trúverðugra öryggistrygginga væri hætta á að átökin blossuðu upp að nýju. Haukur taldi sameiginlega skuldbindingu Bandaríkjanna og Rússlands, ásamt hlutleysi Úkraínu og takmörkunum á hernaðaruppbyggingu, geta skapað forsendur fyrir varanlegum friði.

Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.

Deila þessari frétt á samfélagsmiðla

Deila