Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Franklín Jónsson, í Heimsmálunum á Útvarpi Sögu, um pólitísk umskipti í Serbíu og kosningaúrslit sem Guðmundur lýsti sem miklum ósigri Aleksandars Vučić forseta. Ný stúdentahreyfing hefði náð stórum meirihluta í þingkosningum eftir langvarandi mótmæli og óeirðir. Guðmundur sagði hreyfinguna vilja draga umsókn Serbíu um aðild að Evrópusambandinu til baka, hafna aðild að NATO og bæta samskiptin við Rússland. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ný stúdentahreyfing nær meirihluta
Guðmundur lýsti miklum breytingum í serbneskum stjórnmálum þar sem ný hreyfing ungs fólks hefði náð yfirburðum í þingkosningum og bundið enda á langvarandi yfirráð stjórnmálaafla sem tengdust Vučić sem hefði verið talinn vafasamur.
Hreyfingin hefði orðið til í kjölfar umfangsmikilla mótmæla og óeirða og hefði ekki einn skýran leiðtoga. Stjórnskipulagið væri fremur flatt en ungur læknir væri helsti talsmaður þeirra.
Hann sagði líklegt að einhver leiðtogi kæmi fram úr hópnum þegar hreyfingin þyrfti að taka við aukinni ábyrgð. Mikil fagnaðarlæti hefðu brotist út eftir kosningarnar og úrslitin sýndu hversu mikil óánægja hefði verið með stjórnvöld.
Vilja draga umsóknina um ESB-aðild til baka
Guðmundur sagði nýju hreyfinguna hafa skýra afstöðu gegn inngöngu Serbíu í Evrópusambandið og NATO. Hreyfingin vildi draga umsóknina um aðild að Evrópusambandinu til baka og leggja þess í stað áherslu á sjálfstæði Serbíu og betri samskipti við Rússland.
Hann vakti athygli á því að Evrópufánar hefðu ekki verið áberandi í fögnuðinum eftir kosningarnar. Þar hefðu fremur komið fram þjóðlegar og trúarlegar áherslur, meðal annars stuðningur við rétttrúnaðarkirkjuna og kristna arfleifð landsins.
Arnþrúður benti á að Serbía hefði átt í erfiðleikum með að tryggja sér nægilegt gas vegna breytinga á flutningsleiðum og að ný stjórnvöld þyrftu að takast á við þann vanda.
Gagnrýnir langvarandi stjórn Vučić
Guðmundur gagnrýndi stjórnarferil Vučić og rifjaði upp þátttöku hans í þjóðernissinnuðum stjórnmálahreyfingum áður en hann stofnaði eigin flokk og breytti pólitískum áherslum sínum. Hann lýsti mikilli spillingu í landinu og gagnrýndi að forsetinn hefði ítrekað breytt afstöðu sinni eftir pólitískum hagsmunum.
Óánægjan með stjórnvöld hefði smám saman aukist þar til ný stúdentahreyfing náði að sameina stóran hóp kjósenda um breytingar.
Guðmundur lýsti úrslitunum sem tækifæri fyrir yngri kynslóðina til að breyta stjórnmálum landsins og draga úr áhrifum þeirra afla sem hefðu verið ráðandi um langt skeið.
Ný stefna gagnvart Rússlandi
Bætt samskipti við Rússland væru meðal helstu markmiða nýju stjórnmálaaflanna, samkvæmt frásögn Guðmundar. Serbía hefði lengi staðið frammi fyrir erfiðri stöðu milli Evrópusambandsins og Rússlands, meðal annars vegna orkumála og pólitískra skuldbindinga.
Nýju stjórnmálaöflin vildu hverfa frá þeirri stefnu að stefna að aðild að vestrænum bandalögum og leggja meiri áherslu á sjálfstæða utanríkisstefnu.
Guðmundur sagði umskiptin geta haft veruleg áhrif á samskipti Serbíu við Evrópusambandið og stöðu landsins á Balkanskaga.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.