Arnþrúður Karlsdóttir og Guðmundur Franklín Jónsson, fjölluðu í Heimsmálunum um átök ólíkra efnahagskerfa sem nú takast á um framtíð alþjóðahagkerfisins. Annars vegar er hnattvætt fjármálakerfi sem byggir á bönkum, alþjóðlegum fjármagnsflutningum og aðfangakeðjum en hins vegar kerfi sem leggur áherslu á fullveldi, eigin framleiðslu og getu ríkja til að standa á eigin fótum. City of London gegnir lykilhlutverki í fyrra kerfinu en seinna kerfið sækir nú fram í Bandaríkjunum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fullveldi gegn hnattvæðingu
Guðmundur sagði grundvallarmun á þessum kerfum. Breska kerfið byggir á hnattvæðingu þar sem bankar, fjármálamenn og alþjóðleg fyrirtæki flytja fjármagn, vörur og framleiðslu milli landa. City of London sé einn helsti miðpunktur þessa kerfis.
Bandaríska kerfið gengur í gagnstæða átt. Þar er aukin áhersla á fullveldi, eigin framleiðslu og ríki geti sjálf tryggt sér nauðsynlegar vörur og aðföng.
Hnattvæðingin hefur verið ráðandi í áratugi en nú eru að verða þáttaskil. Framleiðsla færist aftur nær heimamörkuðum og áherslan á sjálfstæði ríkja styrkist á kostnað kerfis sem byggir á sífellt meiri alþjóðlegri samþættingu.
City of London í miðju fjármálakerfisins
Guðmundur rakti hvernig City of London, tengist alþjóðlegum fjármagnsflutningum, peningaþvætti og viðskiptum sem ná yfir landamæri og heimsálfur. Fjármagn getur farið í gegnum banka, fyrirtæki og mismunandi lögsagnarumdæmi áður en það kemst á endanlegan áfangastað.
Arnþrúður færði þetta yfir á íslenska bankahrunið og peningana sem fóru úr íslenska fjármálakerfinu. Hún tók upp spurninguna um hvernig fjármunir gætu farið frá Íslandi inn í alþjóðlegt bankakerfi og orðið mjög erfiðir í rekjanleika.
Guðmundur útskýrði hvernig hægt væri að byggja upp eignarhald í fleiri en einu ríki, þar sem eitt félag ætti annað og raunverulegur eigandi kæmi ekki fram með beinum hætti. Slík uppbygging gerði yfirvöldum mun erfiðara fyrir að rekja fjármagn yfir landamæri.
Gamla kerfið missir tökin
Átökin snúast því um meira en banka og fjármálamiðstöðvar. Annað kerfið byggir á hnattvæðingu, alþjóðlegum fjármagnsflutningum og framleiðslu þar sem hagkvæmast er hverju sinni. Hitt byggir á fullveldi, eigin framleiðslu og minni þörf fyrir alþjóðlegar aðfangakeðjur.
Guðmundur sagði gamla hnattvæðingarkerfið hafa verið við lýði í um 70 ár en nú væri komið að endalokum þess. Í stað þess væri að taka við kerfi þar sem þjóðir legðu meiri áherslu á eigin framleiðslu og getu til að standa á eigin fótum og Bandaríkin væru gott dæmi um það.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.