Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Hauk Hauksson, fréttamann í Moskvu, í Heimsmálunum í dag, um stöðuna í þýskum stjórnmálum eftir stórsigur Alternative für Deutschland ( AFD) í Sachsen-Anhalt. Haukur sagði úrslitin mikið áfall fyrir Friedrich Merz og þá stjórnarstefnu sem hann stendur fyrir en AfD fékk 43,8% atkvæða á meðan fylgi kristilegra demókrata fór úr 37% niður í rúm 17%. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Höfnunin kemur innan frá
Haukur sagði niðurstöðuna hafa komið illa við þá pólitísku elítu sem styður núverandi stefnu Þýskalands og Evrópusambandsins. Að hans sögn hefði enginn búist við jafn sterkri niðurstöðu AFD eða jafn miklu afhroði fyrir Merz.
Hann lýsti Merz sem einum öflugasta stuðningsmanni Brussel-stefnunnar í Þýskalandi og vísaði jafnframt til fyrri starfa hans hjá fjárfestingarfyrirtækinu BlackRock.
Haukur sagði niðurstöðuna ekki síður áfall fyrir evru- og Evrópusinna. Það sem gerði stöðuna sérstaklega alvarlega fyrir þá væri að höfnunin kæmi frá þýskum kjósendum sjálfum en ekki frá ríkjum utan Evrópusambandsins.
Úrslitin geta markað stærri breytingu
Að mati Hauks eru pólitísk umskipti að verða í Evrópu þar sem sífellt fleiri kjósendur hafna þeirri stefnu sem hefur verið rekin undanfarin ár. Hann sagði Þýskaland skipta sérstaklega miklu þar sem landið hefur lengi verið efnahagsleg þungamiðja Evrópu og haft mikil áhrif á pólitíska stefnu álfunnar.
Haukur taldi úrslitin í Sachsen-Anhalt því ekki aðeins staðbundið áfall fyrir CDU heldur geta þau lagt línurnar fyrir það sem fram undan er í þýskum stjórnmálum.
Erfitt að útiloka AfD
Síðar í umræðunni kom staða AFD á þýska þinginu einnig til umræðu. Haukur sagði að aðrir flokkar hefðu lengi fylgt ákveðinni útilokunarstefnu gagnvart AFD og forðast pólitískt samstarf við flokkinn.
Hann sagði hins vegar spurningu hversu lengi sú staða gæti haldist ef AFD héldi áfram að auka fylgi sitt og næði stærri hlut í Bundestag.
Að sögn Hauks er ný staða því að skapast í Þýskalandi þar sem vaxandi fylgi AFD gerir sífellt erfiðara fyrir hefðbundnu flokkana að líta fram hjá flokknum við myndun pólitískra meirihluta.
Þýska miðjan fær skýr skilaboð
Arnþrúður sagði fylgi AFD sýna að stór hluti kjósenda væri orðinn þreyttur á stjórnmálum hefðbundnu miðjuflokkanna og ákvörðunum sem teknar væru án þess að almenningur upplifði þær endilega í sínum eigin þágu.
Haukur tók undir að kjósendur væru í auknum mæli að hafna þessari miðjustefnu. Hann sagði úrslitin sýna að pólitíska landslagið í Þýskalandi væri að breytast hratt og þrýstingur á Merz og CDU myndi aukast héldi AFD áfram sömu þróun.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.