Ítölsk stjórnvöld stefna að því að hefja raforkuframleiðslu með kjarnorku á ný fyrir árið 2035 eftir meira en 4 áratuga hlé. Frumvarp sem opnar lagalega leið fyrir byggingu nýrra kjarnakljúfa er á leið til öldungadeildarinnar og búist er við samþykkt þess á næstu dögum. Fjallað er um málið á vef Politico.
Ítalir sneru baki við kjarnorku eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1987 í kjölfar kjarnorkuslyssins í Tsjernobyl. Síðustu kjarnorkuver landsins hættu starfsemi árið 1990.
Nú vilja stjórnvöld Giorgiu Meloni forsætisráðherra breyta um stefnu. Hátt raforkuverð, aukin raforkuþörf og óvissa um erlendar orkubirgðir hafa orðið til þess að kjarnorka er aftur komin á dagskrá.
Segir kjarnorku orðna þjóðaröryggismál
Gilberto Pichetto Fratin orkumálaráðherra Ítalíu segir orkuáföll vegna stríðsins í Úkraínu og átaka við Persaflóa hafa sýnt fram á að Ítalía sé of háð innfluttri orku.
Hann segir uppbyggingu kjarnorku því ekki aðeins snúast um orkuverð og loftslagsmál heldur einnig um þjóðaröryggi.
Raforkuþörf Ítalíu er talin munu aukast verulega næstu 10 til 15 ár þegar samgöngur og iðnaður verða í auknum mæli rafvædd og gagnaver vegna gervigreindar kalla á sífellt meiri raforku.
Ætla að byggja minni kjarnakljúfa
Áform stjórnvalda byggjast fyrst og fremst á svokölluðum litlum einingakljúfum eða SMR-kjarnakljúfum.
Pichetto Fratin telur að verði slíkir kjarnakljúfar fjöldaframleiddir fyrir lok þessa áratugar geti tekið aðeins 3 til 4 ár að reisa þá. Ítalía gæti því hafið kjarnorkuframleiðslu á ný árin 2034 eða 2035.
Frumvarpið heimilar þó ekki þegar í stað byggingu kjarnorkuvera. Þess í stað verður lagður grunnur að nýju regluverki, sjálfstæðu kjarnorkuöryggiseftirliti og reglum um meðferð geislavirks úrgangs.
Einnig verður unnið áfram að áformum um sameiginlega geymslustöð fyrir geislavirkan úrgang.
Ítölsk stórfyrirtæki þegar farin að undirbúa sig
Ítalskur iðnaður er þegar farinn að kanna möguleikana. Orkufyrirtækið Enel, vél- og orkubúnaðarfyrirtækið Ansaldo Energia og varnarmálafyrirtækið Leonardo hafa stofnað sameiginlega fyrirtækið Nuclitalia til að rannsaka nýja kjarnorkutækni.
Franska orkufyrirtækið EDF hefur jafnframt gert viljayfirlýsingu við ítalska samstarfsaðila um þróun lítilla einingakljúfa með það að markmiði að fyrstu kjarnorkuverin geti tekið til starfa árið 2035.
Ítölsk stjórnvöld vilja að einkafyrirtæki geti rekið kjarnorkuverin en starfsemin verði undir ströngu opinberu eftirliti.
Þarf ekki nýja þjóðaratkvæðagreiðslu
Ríkisstjórnin þarf ekki að efna til nýrrar þjóðaratkvæðagreiðslu til að breyta lögunum þrátt fyrir niðurstöðu atkvæðagreiðslunnar árið 1987.
Andstæðingar kjarnorku geta hins vegar reynt að knýja fram þjóðaratkvæðagreiðslu um að fella nýju lögin úr gildi.
Græningjar eru meðal þeirra sem berjast gegn áformunum og telja uppbyggingu kjarnorku beina fjármagni frá endurnýjanlegum orkugjöfum.
Stjórnvöld standa einnig frammi fyrir þeirri hættu að stefnunni verði aftur snúið við eftir þingkosningarnar á næsta ári.
Meirihluti vill ekki kjarnorkuver í sínu héraði
Skoðanakönnun Demopolis í júní sýndi að þeir sem styðja að kjarnorkuframleiðsla verði tekin upp á ný voru örlítið fleiri en andstæðingar.
Afstaðan breytist hins vegar þegar spurt er um staðsetningu kjarnorkuvera. Um 6 af hverjum 10 Ítölum segjast ekki vilja kjarnorkuver í sínu eigin héraði.
Gianfranco Caruso, prófessor í kjarnorkuverkfræði við Sapienza-háskólann í Róm, telur raunhæft að Ítalía geti hafið kjarnorkuframleiðslu fyrir 2035. Hann telur kjarnorku geta starfað samhliða endurnýjanlegum orkugjöfum og að slík blanda geti til lengri tíma stuðlað að lægra raforkuverði á Ítalíu.