Jóhannes Loftsson skrifar:
… ekkert að sjá hér…
Frétt dagsins um hrun hlutabréfa Icelandair er dæmigerð um þá heimskingaholu sem íslenskir stjórnmálamenn hafa grafið okkur í. Á meðan kannski fjórðungur af eldsneytisnotkun flugs evrópskra flugfélaga er skattlagt með þessum hætti, er talan nálægt 50% hér á landi.
Hvernig skyldi standa á því?
Jú. Ísland er eyland á miðju Atlantshafi og í samkomulaginu eru við eina þjóðin sem borgar bara slíka skatta fyrir flug yfir Atlantshafið. Við fljúgum lengstu flugferðirnar. Nú þegar undanþágurnar eru að renna út er barrátta íslensku stjórnmálamannanna í dyggðarflöggun á kostnað Íslendinga nú loks að bera ávöxt, en ávöxturinn er rotinn í gegn því við erum búin að skrifa upp á það að borga nýjan skatt til Evrópusambandsins. Þegar allar allar undanþágur verða útrunnar verður þessi skattur orðinn 5-10 milljaðar fyrir Icelandair eitt. Öll önnur evrópsk flugfélög munu reyndar líka borga þennan skatt fyrir flug til íslands, en niðurstaðan getur aðeins orðið ein. Flugmiðaverð er að fara að hækka varanlega. Ef Evrópusambandið í dyggðar-flani ákveður síðar að hækka verð á kolefniskvóta enn meira, þá mun þessi skattur líka hækka.
Íslendingum hefur þannig tekist að búa til tollakerfi á alla ferðaþjónustu. Ein gallinn við þessa tolla er hins vegar sá að allar tekjurnar renna í sjóði Evrópusambandsins, en ekki til Íslands. Þvílíkir snillingar.
Miðað við núverandi kolefniskvótaverð þýðir þetta 3000 króna skattur á gest (plús álagningu), sem er af svipaðri stærðargráðu og nýlegur skattur á farþegaskip, sem hefur þegar valdið hruni í heimsókn slíkra ferðamanna til Íslands.
Þvílík snilld. Ísland er að gera harakiritilraun á ferðamannaíðnaðinum. Duglegt punkspark í okkur sjálf. Til hamingju Ísland.
Aðvörunin fyrir 8 árum
Á svipuðum tíma og Sigmundur Davíð forsætisráðherra var að fagna parísarsamkomulaginu,(með kjörorðinu Ísland síðast) og Ólafur Ragnar Grímsson forseti var upptekinn við að breyta framtíðarbyggingarlandi höfuborgarinnar í mýrar fór ég að vara við hinni glórulausu sýndarmennsku vegferð sem þessi nýju loftslags-trúarbrögð voru. Í lok greinarinnar kem ég svo inn á geggjunina sem fólst í því að Ísland ætli að taka á sig hærri umhverfisskatta en nokkur þjóð með að berjast fyrir því að komast í ETS kolefniskvótakerfi Evrópusambandsins fyrir flug. Því miður var ekkert hlustað á þessar aðvaranir og næsta ríkisstjórn, með vinstri græna í fararbroddi gerði það að sérstöku áhugamáli að innlima ETS kerfið í EES samninginn.
=========================
Greinin í mogganum 15. Maí 2017
Hver gætir hagsmuna Íslands?
Eftir Jóhannes Loftsson: “Stefna ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum einkennist af glórulausri sóun þar sem hagsmunum Íslands er fórnað.”
Nýlega kynntu sex ráðherrar vinnu við aðgerðaráætlun ríkisstjórnarinnar til að stöðva hlýnun jarðar. Hefja á átak í að aka um á rafbílum, breyta á gróðurlandi í mýrar og villiskóga og hafa útlenskt skattheimtukerfi á íslensk fyrirtæki. Engin plön eru þó uppi um að endurskoða rammaáætlun og virkja meira heldur er stefnt að því að breyta hálendinu í þjóðgarð.
Dýr rafbílavæðing
Rafbílar eru öflug undratæki, en hafa þó þann galla að nota rafmagn. Rafmagnsnotkun þeirra er ekkert öðru vísi en öll önnur rafmagnsnotkun á Íslandi. En þar sem íslensk rafmagnsframleiðsla fer fram með endurnýjanlegum orkugjöfum (en ekki kolum), þá draga íslenskir rafbílar úr CO 2 losun Íslands. Áhrif CO 2 eru hins vegar hnattræn og því gildir sama um allan íslenskan orkufrekan útflutningsiðnað. Íslensk álver eru t.d. vegna vatnsorkunnar með 9 sinnum minni CO 2 -losun en meðalálver úti í heimi. Stóri munurinn á rafbílavæðingu og stóriðjunni er stærðargráðan. Á meðan álverið í Reyðarfirði er að nýta 650 MW af endurnýjanlegri orku, þá mundi rafbílavæðing 10% bílaflotans ekki þurfa nema 10 MW. Áhrif rafbílavæðingar á heildarútblástur eru því hverfandi.
Í ljósi þessa er áhersla yfirvalda á rafbílavæðingu Íslands sem alheimslausn afar undarleg. Lágmarkskrafa áður en farið er í slíkt átak er að skoða kostnaðinn. Í dag eru rafbílar undanþegnir bæði vörugjöldum og virðisauka, auk þess sem enginn skattur er á hleðslurafmagninu. Fyrir 4 milljóna króna bíl þýðir þetta um 4 milljóna skattaafslátt fyrsta áratuginn. Ef um 10% fólksbíla fengju slíka skattameðferð yrði heildarupphæðin um 100 milljarðar. Það verður að teljast nokkuð vel í lagt að búa til 10 MW orkunotkun fyrir verðmiða sem slagar hátt í kostnað Kárahnjúkavirkjunar (650MW).
Er það nú orðið hlutverk ríkisins að fjármagna rándýran bílahobbíisma eða miðar þessi sóun kannski frekar að því að veita syndaaflausn loftslagssynda þar sem þjáning skattgreiðenda vegur þyngra en raunveruleg gagnsemi aðgerða.
Villiskóga- og mýrargerð
Skógrækt er göfug tómstundaiðja en áhrifalítil sem lausn á loftslagsvanda. Rækta þarf um 150 ferkílómetra af skóglendi til að ná samsvarandi kolefnisbindingu og 10 MW vatnsaflsvirkjun gefur í útblástursminnkun. Þetta er glórulaus sóun.
Þótt „endurheimt votlendis“ hljómi vel, þá er nafngiftin orwellsk því aðferðin felur í sér að eyðileggja land. Að borga bændum fyrir að eyðileggja landið sitt, er ekki bara niðurlæging fyrir þá, heldur afturför sem stríðir gegn heilbrigðri skynsemi. Tilgangsleysi sóunarinnar skein best í gegn þegar átakið hófst við að fyrrverandi umhverfisráðherra og fyrrverandi forseti brugðu sér út á hlað við Bessastaði og fóru að moka í uppþornaðan skurð og breyta framtíðarbyggingarlandi höfuðborgarsvæðisins í mýri. Þessi tvö höfðu greinilega ekki heyrt af lóðaskortinum sem herjar á aðra höfuðborgarbúa.
Hagkvæmustu verkefnin hindruð
Virkjanir á hreinni orku eru ekki bara arðsamar, heldur líka afar áhrifamikil leið fyrir Íslendinga til að hafa raunveruleg áhrif á CO 2 útblástur heimsins. Slík skynsemi virðist þó vefjast fyrir mörgum stjórnmálamanninum. Í síðustu rammaáætlun var fjöldi virkjanakosta að óþörfu settur í biðflokk og aðra risakosti má ekki skoða vegna nálægðar við þjóðgarða, sem fara sífellt stækkandi.
Íslensk álver eru síðan, þrátt fyrir sinn gríðarlega útblásturssparnað, látin greiða stórar upphæðir í mengunarkvóta á meðan mengandi samkeppnisaðilar í þróunarríkjum sleppa. Sama kvótakerfi er á útblæstri flugvéla milli Íslands og Evrópu og án þess að tillit sé tekið til hversu óhagstætt slíkt sé fyrir þjóð þar sem langar flugleiðir eru í allar áttir.
Vísindi en ekki trúarbrögð
Það er engin skynsemi í stefnumörkun stjórnvalda í þessu máli og aðgerðir virðast frekar einkennast af trúarsannfæringu en að einhver rökhugsun liggi að baki. Loftslagsvísindi eru gríðarflókin og menn eiga enn langt í land með að skilja þau til fulls. Reiknilíkönum tekst t.d. illa að skýra náttúrulegar hitasveiflur fyrri alda og mögulegt er að mannlegi þátturinn (þ.e. CO 2 ) sé stórlega ofmetinn. Stórar langtímahitasveiflur hafa nýlega verið í hámarki og eru við að detta (eða dottnar) í kaldari fasa. El Niño er nýlokið, áratuga sjávarstraumasveiflur í Norður-Atlantshafi og Kyrrahafi eru við að fara í kaldari fasa og sólvirknin fer minnkandi. Ekki er því útilokað að bráðlega þurfi að leiðrétta spálíkönin. Allt á þetta eftir að koma í ljós.
Það ætti að vera forgangsmál fyrir Íslendinga að reyna að fá aukinn kvóta til að auðvelda uppbyggingu grænnar stóriðju, því nóg er eftir af orku. Slíkt ætti ekki að vera tiltökumál fyrir viðsemjendur, því það er allra hagur að heildarlosun minnki. Samhliða verður að halda öfgum úr Rammaáætlun þannig að arðsemi sé metin að verðleikum og góðum virkjanakostum sé ekki ýtt út af borðinu að tilefnislausu. Afar óeðlilegt er að Ísland sé að taka þátt í skattheimtukerfi á flug, ef við komum verst út úr því af öllum þátttökuþjóðum.
Þeir sem semja fyrir Íslands hönd eiga skilyrðislaust að gæta hagsmuna Íslands og aldrei fórna þeim fyrir annarlegar friðþægingarþarfir.
Höfundur er verkfræðingur og frumkvöðull í stjórn Frjálshyggjufélagsins.