
Aðeins um tólf ríki eru tilbúin að styðja helsta markmið loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP31, um að auka hlutdeild raforku í orkunotkun heimsins í 35% fyrir árið 2035. Tyrkland, sem hýsir ráðstefnuna í Antalya, hefur lagt mikla áherslu á markmiðið en mörg stærstu iðnríki heims hafa enn ekki lýst yfir stuðningi við það. Þetta kemur fram í umfjöllun Politico.
Tillagan hefur fengið heitið 35×35 og felur í sér að hlutfall raforku af heildarorkunotkun heimsins verði aukið í 35% á næstu níu árum. Á ráðherrafundi á þriðjudag var reynt að afla stuðnings við markmiðið áður en leiðtogar ríkjanna koma saman á leiðtogafundi COP31 á miðvikudag og fimmtudag.
Kína, Indland og Sádi-Arabía hafa ekki lýst yfir stuðningi
Samkvæmt heimildum Politico hafa aðeins fáein ríki lýst yfir skýrum stuðningi við markmiðið. Þar á meðal eru Þýskaland, Noregur og Eþíópía, sem mun halda næstu loftslagsráðstefnu, COP32.
Stór ríki á borð við Kína og Indland hafa hins vegar ekki tekið opinbera afstöðu til tillögunnar. Sama á við um Sádi-Arabíu, sem er meðal stærstu olíuframleiðsluríkja heims.
Evrópusambandið stefnir að því að styðja markmiðið en þarf fyrst að ljúka formlegri afgreiðslu innan stofnana sambandsins.
Takmarkaður stuðningur hefur vakið spurningar um hvort hægt verði að ná víðtæku samkomulagi um markmiðið áður en ráðstefnunni lýkur.
Fátækari ríki krefjast fjárhagsaðstoðar
Fulltrúar þróunarríkja hafa bent á að aukin rafvæðing krefjist umfangsmikilla fjárfestinga sem mörg þeirra hafi ekki bolmagn til að ráðast í án utanaðkomandi aðstoðar.
Adão Soares Barbosa, loftslagsfulltrúi Austur-Tímor og formaður hóps minnst þróuðu ríkja heims, sagði á blaðamannafundi að markmiðið væri skýrt en óljóst hvernig ríkin ættu að vinna saman að því að ná því.
Hann lagði áherslu á að efnahagsleg geta fátækari ríkja væri takmörkuð og kallaði eftir fjárhagslegum stuðningi frá öðrum ríkjum til að gera þeim kleift að taka þátt í verkefninu.
Ágreiningur er einnig um hvort nauðsynlegt sé að setja nýtt alþjóðlegt markmið og hvernig tryggja megi að aukin raforkunotkun leiði til minni losunar gróðurhúsalofttegunda.
Vilja tryggja að raforkan komi frá endurnýjanlegum orkugjöfum
Nokkur ríki hafa gert stuðning sinn háðan því að aukin rafvæðing byggist á hreinni orku fremur en raforkuframleiðslu með jarðefnaeldsneyti.
Ralph Regenvanu, loftslagsráðherra Vanúatú, sagði við Politico að land hans styddi markmiðið aðeins ef skýrt yrði tekið fram að raforkan ætti að koma frá endurnýjanlegum orkugjöfum.
Bresk stjórnvöld hafa einnig lagt áherslu á að aukin rafvæðing verði að haldast í hendur við uppbyggingu hreinnar orkuframleiðslu.
Katie White, loftslagsráðherra Bretlands, sagði á ráðherrafundinum að Bretland styddi eindregið rafvæðingu með hreinni orku og fagnaði áherslum tyrknesku ráðstefnuforsætisnefndarinnar. Til að ná tilætluðum árangri þyrfti hins vegar að auka framleiðslu hreinnar raforku samhliða rafvæðingunni.
Pakistan vill ekki bindandi skuldbindingar
Pakistan hefur tekið jákvætt í tillöguna en leggur áherslu á að hún feli ekki í sér nýjar bindandi skuldbindingar fyrir einstök ríki.
Musadik Masood Malik, loftslagsráðherra Pakistans, sagði mikilvægt að markmiðið tæki mið af mismunandi efnahagslegum aðstæðum, þróunarþörfum og getu ríkja.
Hann fagnaði því sérstaklega að tillagan gerði ekki ráð fyrir bindandi landsmarkmiðum eða auknum skyldum til upplýsingagjafar.
Brasilía, sem hélt COP30 á síðasta ári, hefur einnig lýst yfir almennum stuðningi við aukna rafvæðingu en leggur jafnframt áherslu á hlutverk lífeldsneytis.
João Paulo Ribeiro Capobianco, loftslagsráðherra Brasilíu, sagði að samhliða rafvæðingu væri nauðsynlegt að nýta lífeldsneyti til að ná markmiðunum.
Alþjóðaorkumálastofnunin hvetur ríkin til að samþykkja markmiðið
Alþjóðaorkumálastofnunin, IEA, sem tók þátt í að skipuleggja ráðherrafundinn á þriðjudag, hefur hvatt ríki heims til að styðja 35×35-markmiðið.
Fatih Birol, framkvæmdastjóri stofnunarinnar, telur að víðtækur stuðningur myndi senda skýr skilaboð til fjárfesta og orkumarkaða um að raforka muni gegna sífellt stærra hlutverki í orkunotkun heimsins.
Hann sagði að ef mörg ríki skrifuðu undir skuldbindinguna gæti það markað tímamót í þróun raforkugeirans fremur en að verða enn eitt markmiðið sem samþykkt væri á alþjóðlegri ráðstefnu.
Ástralía, sem fer með stjórn formlegra samningaviðræðna á COP31 ásamt Tyrklandi, vinnur nú að því að kanna hvernig hægt verði að fella áhersluna á rafvæðingu inn í lokaályktun ráðstefnunnar.
Enn er óljóst hvort nægilega mörg ríki muni styðja tillöguna til að hún verði eitt af helstu niðurstöðum COP31.
