Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna, WFP, undirbýr 5 ára framlengingu á samstarfi sínu við bandaríska tæknifyrirtækið Palantir þrátt fyrir að lekin innri úttekt stofnunarinnar hafi bent á óleyst vandamál varðandi persónuvernd og meðferð gagna. WFP heldur utan um upplýsingar um milljónir manna sem reiða sig á mannúðaraðstoð víða um heim. Þetta segir í frétt France24.
Áhyggjum ekki sinnt með fullnægjandi hætti
Palantir þróaði kerfið DOTS fyrir WFP til að halda utan um mannúðaraðstoð og aðfangakeðju stofnunarinnar. Fyrirtækið sérhæfir sig í hugbúnaði sem getur tengt saman og greint gríðarlegt magn gagna og hefur tæknin meðal annars verið notuð í bandaríska hernaðar- og öryggiskerfinu.
Í innri úttekt eftirlitsskrifstofu WFP frá ágúst 2025 var áhættustýring vegna samstarfsins við Palantir sögð ófullnægjandi. Þar kom jafnframt fram að skort hefði viðeigandi reglur og stefnu um persónuvernd og málið var flokkað í mikinn forgang.
Í úttektinni segir að mikilvægum áhyggjum af persónuvernd sem komið hefðu fram bæði innan og utan stofnunarinnar frá upphafi samstarfsins hefði ekki verið sinnt með fullnægjandi hætti.
Spurningar um notkun gagna
Sérfræðingur í mannúðaraðstoð sem þekkir samninginn við Palantir segir ákvæði hans geta heimilað fyrirtækinu að nota gögn til að bæta virkni kerfisins. Að hans mati gæti orðalagið mögulega heimilað notkun upplýsinganna við þjálfun reiknirita.
Palantir hafnar því hins vegar að gögn viðskiptavina séu notuð með þessum hætti. Fyrirtækið segir að það noti hvorki né geymi gögn viðskiptavina í eigin þágu og noti þau ekki til að þjálfa líkön sín. WFP segir jafnframt stofnunina sjálfa vinna með og stjórna öllum sínum gögnum og að strangar öryggis- og persónuverndarkröfur séu innbyggðar í tæknisamninga hennar.
Milljónir viðkvæmra einstaklinga
Málið þykir sérstaklega viðkvæmt vegna þess hvers konar upplýsingar mannúðarstofnanir hafa undir höndum. Nathaniel Raymond hjá Humanitarian Research Lab við Yale-háskóla bendir á að slík gögn geti gefið upplýsingar um hvernig óbreyttir borgarar ferðast á átakasvæðum og hvert þeir leita eftir mat, vatni og skjóli.
WFP rekur jafnframt SCOPE-kerfið sem hefur að geyma upplýsingar um milljónir manna og er eitt stærsta lífkennagagnasafn heims. Samkvæmt heimildum France 24 og PassBlue var þó samið um að lífkennagögnin yrðu aðskilin frá Palantir-kerfinu.
Erfitt og kostnaðarsamt að slíta samstarfinu
Innri úttektin bendir einnig á að WFP hafi ekki skýra áætlun um hvernig stofnunin gæti hætt notkun DOTS. Óljóst sé hvað slíkt myndi kosta og umtalsverðar fjárfestingar í kerfinu haldi áfram.
Fyrrverandi starfsmaður sem notaði kerfið mikið segir um 98% starfsemi WFP nýta DOTS og að kerfið hafi stórbætt skilvirkni aðfangakeðjunnar. Að hans mati gæti það að fjarlægja Palantir úr starfseminni valdið hruni í aðfangakeðju WFP. Stofnunin hafnar því þó að hún sé bundin við einn tæknibirgi.
Þrátt fyrir deilurnar staðfestir WFP að unnið sé að endurnýjun samningsins til 5 ára. Samkvæmt heimildum France 24 og PassBlue er stefnt að undirritun hans í ágúst.