Friedrich Mertz, Þýskalandskanslari, stendur frammi fyrir vaxandi þrýstingi innan Kristilega demókrataflokksins, CDU, eftir versta kosningaósigur flokksins í sögu Sambandslýðveldisins. Flokksforystan hefur opinberlega fylkt sér að baki kanslaranum en innan flokksins eru vaxandi áhyggjur af því að stefna hans og umdeildar efnahagsumbætur séu að fæla kjósendur frá CDU. Þetta kemur fram í frétt Politico.
CDU fékk aðeins 4,9% atkvæða í Mecklenburg-Vorpommern og féll þar með af fylkisþinginu. Merz kallaði niðurstöðuna mikið áfall og sagði afleiðinganna munu gæta lengi.
Kanslarinn hefur boðað fundi með forystu CDU og forsætisráðherrum sambandslandanna á næstu dögum til að ræða hvernig bregðast eigi við. Hann hefur hins vegar ekki gefið til kynna að hann ætli að hverfa frá þeim umbótum sem hann hefur gert að einu helsta stefnumáli ríkisstjórnar sinnar.
81% óttast fjárhagslegt öryggi sitt
Mertz hefur kallað sjálfan sig „umbótakanslara“ og vill meðal annars gera miklar breytingar á lífeyris- og heilbrigðiskerfinu vegna hækkandi kostnaðar og öldrunar þjóðarinnar.
Meðal þeirra aðgerða sem hafa verið til umræðu eru hækkun eftirlaunaaldurs og minni réttindi úr sjúkratryggingakerfinu. Mertz hefur líkt verkefninu við þær miklu breytingar sem þurfti að ráðast í við endurreisn Þýskalands eftir síðari heimsstyrjöld.
Kannanir sýna hins vegar miklar áhyggjur meðal almennings. Í könnun Hans Böckler-stofnunarinnar í lok ágúst sögðust um 81% hafa áhyggjur af fjárhagslegu öryggi sínu vegna umbóta ríkisstjórnarinnar. Um 42% sögðust þegar hafa dregið úr neyslu vegna óttans.
Karin Prien, menntamálaráðherra CDU, viðurkenndi eftir kosningarnar að stefna flokksins höfðaði ekki til margra kjósenda eins og staðan væri nú.
Enginn augljós arftaki Mertz
Þrátt fyrir óánægjuna virðist staða Merz sem kanslara ekki vera í bráðri hættu.
Hann sagði á mánudag að hvorki eftir kosningarnar né morguninn eftir hefði nokkur maður innan flokksins tekið upp spurningu um leiðtogaskipti.
Prien sagði jafnframt að hún sæi ekki hvernig leiðtogaskipti ættu að leysa vandann þar sem enginn augljós frambjóðandi væri til staðar til að taka við.
Tveir embættismenn CDU sögðu Politico að fundir flokksforystunnar á næstu dögum gætu orðið erfiðir. Merz sé þó öruggur í embætti svo lengi sem gagnrýnendur hans geti ekki komið sér saman um hver eigi að taka við.
SPD vill breytingar á umbótunum
Samstarfsflokkur CDU í ríkisstjórn, Jafnaðarmannaflokkurinn SPD, ætlar áfram að styðja ríkisstjórnina en vill að kosningaúrslitin leiði til breytinga á umbótaáætlun Merz.
Lars Klingbeil fjármálaráðherra sagði að ef almenningur upplifði umbætur sem ógn við lífskjör sín og að þær leiddu aðeins til verri stöðu væri ekki nóg að bæta kynningu ríkisstjórnarinnar. Þá þyrfti einnig að breyta sjálfu innihaldi umbótanna.
Staðan er viðkvæm þar sem ríkisstjórnin hefur aðeins 12 sæta meirihluta í sambandsþinginu. Fáeinir þingmenn geta því komið í veg fyrir að einstök mál ríkisstjórnarinnar nái fram að ganga.
AfD eykur þrýstinginn
Á sama tíma heldur AfD áfram að sækja í sig veðrið. Flokkurinn hefur nú unnið 2 fylkiskosningar í austurhluta Þýskalands á 2 vikum og er samkvæmt skoðanakönnunum orðinn stærsti flokkur landsins.
Alice Weidel, annar formaður AfD, sagði að CDU gæti ekki haldið áfram á sömu braut og að Þýskaland þyrfti brýnt á öðrum umbótum að halda.
Merz stendur því frammi fyrir því að ákveða hvort hann breyti þeirri umbótastefnu sem hann hefur bundið kanslaraembætti sitt við eða haldi henni áfram þrátt fyrir vaxandi andstöðu kjósenda.
Á næsta ári fara fram 5 fylkiskosningar í Þýskalandi og CDU hefur því takmarkaðan tíma til að snúa þróuninni.